صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. امیرخسرو دهلوی
  2. »دیوان اشعار
  3. »مثنویات

باب

مثنویات

نظمیں

مثنویات

  1. زندہ رود
  2. »امیرخسرو دهلوی
  3. »دیوان اشعار
  4. »مثنویات

شمارهٔ 51–حسن تعلیل

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 51 - حسن تعلیل

9 اشعار

شمارهٔ 52–لف و نشر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 52 - لف و نشر

1 شعر

شمارهٔ 53–جمع تفریق تقسیم

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 53 - جمع تفریق تقسیم

1 شعر

شمارهٔ 54–تجرید

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 54 - تجرید

6 اشعار

شمارهٔ 55–تجنیس

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 55 - تجنیس

6 اشعار

شمارهٔ 56–قلب

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 56 - قلب

2 اشعار

شمارهٔ 57–اشتقاق و شبه اشتقاق

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 57 - اشتقاق و شبه اشتقاق

2 اشعار

شمارهٔ 58–سیاق الاعداد

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 58 - سیاق الاعداد

3 اشعار

شمارهٔ 59–مراعات النظیر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 59 - مراعات النظیر

3 اشعار

شمارهٔ 60–ردالعجز علی الصدر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 60 - ردالعجز علی الصدر

2 اشعار

شمارهٔ 61–ترصیع

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 61 - ترصیع

7 اشعار

شمارهٔ 62–ذوقا فیتین

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 62 - ذوقا فیتین

5 اشعار

شمارهٔ 63–تنسیق الصفات

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 63 - تنسیق الصفات

3 اشعار

شمارهٔ 64–حکمت و اخلاق

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 64 - حکمت و اخلاق

21 اشعار

شمارهٔ 65–بمن فی العشق مات و حی فیه

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 65 - بمن فی العشق مات و حی فیه

38 اشعار

شمارهٔ 66–نیازمندی در حضرت بی نیازی که دماغ مختل بندگان را از گلشن یحبهم و یحبونه بوی بخشیده

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 66 - نیازمندی در حضرت بی نیازی که دماغ مختل بندگان را از گلشن یحبهم و یحبونه بوی بخشیده

36 اشعار

شمارهٔ 67–نعت کامل جمالی که سر ناخنی از حسنش یک بدر را دو هلال گردانید، صلی الله علیه و آله و سلم

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 67 - نعت کامل جمالی که سر ناخنی از حسنش یک بدر را دو هلال گردانید، صلی الله علیه و آله و سلم

10 اشعار

شمارهٔ 68–صفت معراج صاحبدلی، که از دو نون قاب قوسین، یک دائره میم محبت بنگاشت

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 68 - صفت معراج صاحبدلی، که از دو نون قاب قوسین، یک دائره میم محبت بنگاشت

37 اشعار

شمارهٔ 69–مدح شیخی در آئینهٔ صفا مثالی است از ذات محمد مصطفی با لعین نه بلعکس

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 69 - مدح شیخی در آئینهٔ صفا مثالی است از ذات محمد مصطفی با لعین نه بلعکس

10 اشعار

شمارهٔ 70–ستایش خلیفهٔ شائیسته علاء الدین محمد ثبته الله تعالی علی دین محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 70 - ستایش خلیفهٔ شائیسته علاء الدین محمد ثبته الله تعالی علی دین محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم

6 اشعار

شمارهٔ 71–عرض صحیفهٔ طولانی نصیحت، پیش ضمیر ملهم سلطان، که نسخه‌ایست صحیح از لوح محفوظ حفظ الله تعالی عن التلویح السو

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 71 - عرض صحیفهٔ طولانی نصیحت، پیش ضمیر ملهم سلطان، که نسخه‌ایست صحیح از لوح محفوظ حفظ الله تعالی عن التلویح السو

64 اشعار

شمارهٔ 72–سرگذشت

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 72 - سرگذشت

2 اشعار

شمارهٔ 73–در سبب نظم این جواهر که زمرد وصف خضر خان واسطهٔ عقد اوست

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 73 - در سبب نظم این جواهر که زمرد وصف خضر خان واسطهٔ عقد اوست

58 اشعار

شمارهٔ 74–قلم زدن نخست در شرح تیغ زدن جمهور سلاطین ماضیهٔ دهلی

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 74 - قلم زدن نخست در شرح تیغ زدن جمهور سلاطین ماضیهٔ دهلی

59 اشعار

شمارهٔ 75–داستان در حک کردن نقش کفر به پلارک چند از دیباچه عشق خضر خان که شاهی از سواد هندوستان و حرفی خان خانان بود

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 75 - داستان در حک کردن نقش کفر به پلارک چند از دیباچه عشق خضر خان که شاهی از سواد هندوستان و حرفی خان خانان بود

19 اشعار

شمارهٔ 76–آغاز انشعاب عشقهٔ عشق خضر خان از شاخ سبز و تر دول رانی

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 76 - آغاز انشعاب عشقهٔ عشق خضر خان از شاخ سبز و تر دول رانی

95 اشعار

شمارهٔ 77–گرم شدن چشم «دول رانی» در روی شمس الحق و الدین خضر خان و از تاب مهر، آب در چشمش گشتن، و مهربان گشتن آن چشمهٔ مهر، بران نیلوفر هندی، و چون شعاع خورشید، از صفر ابر زمین افتادن

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 77 - گرم شدن چشم «دول رانی» در روی شمس الحق و الدین خضر خان و از تاب مهر، آب در چشمش گشتن، و مهربان گشتن آن چشمهٔ مهر، بران نیلوفر هندی، و چون شعاع خورشید، از صفر ابر زمین افتادن

79 اشعار

شمارهٔ 78–صفت ماهتابی که پیش از مهر روشن پردهٔ ابر حیا بر رو کشیده

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 78 - صفت ماهتابی که پیش از مهر روشن پردهٔ ابر حیا بر رو کشیده

67 اشعار

شمارهٔ 79–صفت بهار، و گلگشت شجرهٔ بلند بالش مملکت والا خضر خان طوبی له، در باغ بهشت آسا، و بسوی گلهای کرنه گذشتن، و بوی دوست باز یافتن، و هوش به باد دادن

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 79 - صفت بهار، و گلگشت شجرهٔ بلند بالش مملکت والا خضر خان طوبی له، در باغ بهشت آسا، و بسوی گلهای کرنه گذشتن، و بوی دوست باز یافتن، و هوش به باد دادن

59 اشعار

شمارهٔ 80–جدائی افگندن تیغ زبان بد گویان میان عاشق و معشوق، و روان شدن دول رانی از خانهٔ دولت سوی کشک لعل، و در فراق خضر خان، از دود آه، کوشک لعل را سیاه گردانیدن

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 80 - جدائی افگندن تیغ زبان بد گویان میان عاشق و معشوق، و روان شدن دول رانی از خانهٔ دولت سوی کشک لعل، و در فراق خضر خان، از دود آه، کوشک لعل را سیاه گردانیدن

30 اشعار

شمارهٔ 81–صفت آرایش شهر و کشور، چون عروس، از برای تزویج شاه و شاهزادهٔ بی جفت، خضرخان، زادت خضره راسه، و شاهت وجه العدو بباسه!

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 81 - صفت آرایش شهر و کشور، چون عروس، از برای تزویج شاه و شاهزادهٔ بی جفت، خضرخان، زادت خضره راسه، و شاهت وجه العدو بباسه!

44 اشعار

شمارهٔ 82–صفت داغهای جدائی، که دود از نهاد آن دو آتش زده فراق براورده

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 82 - صفت داغهای جدائی، که دود از نهاد آن دو آتش زده فراق براورده

18 اشعار

شمارهٔ 83–صفت شب سیاه هجران، که خضرخان را در کوشک جهان نمای جهان غم نمود، و دولرانی در قصر لعل غرق خوناب بود، و افروخته شدن شمع مراد آن دو محترق هم از آتش دل ایشان، و روشنائی در کار ایشان پدید گشتن

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 83 - صفت شب سیاه هجران، که خضرخان را در کوشک جهان نمای جهان غم نمود، و دولرانی در قصر لعل غرق خوناب بود، و افروخته شدن شمع مراد آن دو محترق هم از آتش دل ایشان، و روشنائی در کار ایشان پدید گشتن

69 اشعار

شمارهٔ 84–رسیدن خضر خان بادلدانی، و با او چون بخت خویش با دولت جفت گشتن

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 84 - رسیدن خضر خان بادلدانی، و با او چون بخت خویش با دولت جفت گشتن

81 اشعار

شمارهٔ 85–خراب گشتن مجلس خانی از گردش دور مدام، و خفتن بخت بیدار خضر خان، به پریشانی این دولت در واقعه دیدن و تعبیر آن خواب پریشان از دل خسرو خستن

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 85 - خراب گشتن مجلس خانی از گردش دور مدام، و خفتن بخت بیدار خضر خان، به پریشانی این دولت در واقعه دیدن و تعبیر آن خواب پریشان از دل خسرو خستن

28 اشعار

شمارهٔ 86–راز نامه عتاب آمیز ظل الله سوی شمس الحق خضر خان

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 86 - راز نامه عتاب آمیز ظل الله سوی شمس الحق خضر خان

107 اشعار

شمارهٔ 87–عزم سلطان عالم سوی عالم دیگر، و سلب کردن کافور مجبوب رجولیت فحول ملک و به روشنائی در چشم ملوک نشستن، و دیده قرة العین علائی را، کافور وام گردانیدن، و در آن قصاص، دیده و سر به هم باد دادن!

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 87 - عزم سلطان عالم سوی عالم دیگر، و سلب کردن کافور مجبوب رجولیت فحول ملک و به روشنائی در چشم ملوک نشستن، و دیده قرة العین علائی را، کافور وام گردانیدن، و در آن قصاص، دیده و سر به هم باد دادن!

67 اشعار

شمارهٔ 88–کشیدن اجل، شمشیر الوقت سیف قاطع، بر سر تاجوران سر پر، و شهادت آن بهشتیان بر دست زبانی چند، و گزاردن تیغ بر سر ایشان به خبر مشهور، که «السیف محاء الذنوب»

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 88 - کشیدن اجل، شمشیر الوقت سیف قاطع، بر سر تاجوران سر پر، و شهادت آن بهشتیان بر دست زبانی چند، و گزاردن تیغ بر سر ایشان به خبر مشهور، که «السیف محاء الذنوب»

123 اشعار

شمارهٔ 89–بخشیدن برکت و یمن، فرزند یمین‌الدین مبارک را، ازین پند نامه میمون، تا در نقش این پند فرو شود، و از بند نفس بیرون آید!

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 89 - بخشیدن برکت و یمن، فرزند یمین‌الدین مبارک را، ازین پند نامه میمون، تا در نقش این پند فرو شود، و از بند نفس بیرون آید!

85 اشعار

شمارهٔ 90–در اختتام این سواد پر از آب زندگانی، که ماجرای دول رانی و خضرخان است ، خصصهما الله به عمر الخضر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 90 - در اختتام این سواد پر از آب زندگانی، که ماجرای دول رانی و خضرخان است ، خصصهما الله به عمر الخضر

30 اشعار

شمارهٔ 91–حکایت

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 91 - حکایت

43 اشعار

شمارهٔ 92–گزیدهٔ از سپهر اول

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 92 - گزیدهٔ از سپهر اول

27 اشعار

شمارهٔ 93–ذکر عمارتی که بدار الخلاقه شد بلند و آغاز آن ز جامع دین بست کردگار

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 93 - ذکر عمارتی که بدار الخلاقه شد بلند و آغاز آن ز جامع دین بست کردگار

16 اشعار

شمارهٔ 94–اثبات ملک هند به حجت که جنت است حجت همه به قاعدهٔ عقل استوار

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 94 - اثبات ملک هند به حجت که جنت است حجت همه به قاعدهٔ عقل استوار

20 اشعار

شمارهٔ 95–ترجیح ملک هند به عقل از هوای خویش بر روم و بر عراق و خراسان و قندهار

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 95 - ترجیح ملک هند به عقل از هوای خویش بر روم و بر عراق و خراسان و قندهار

8 اشعار

شمارهٔ 96–ترجیح اهل هند بر اهل عجم همه در زیرکی و دانش و دلهای هوشیار

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 96 - ترجیح اهل هند بر اهل عجم همه در زیرکی و دانش و دلهای هوشیار

17 اشعار

شمارهٔ 97–حدیث عهد و پیمان لشکر غازی، که در کام نهنگ اندر روند و دیدهٔ اژدر!

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 97 - حدیث عهد و پیمان لشکر غازی، که در کام نهنگ اندر روند و دیدهٔ اژدر!

55 اشعار

شمارهٔ 98–مصاف اول غازی ملک با لشکر دهلی به باد حمله‌ای زیر و زبر کردن چنان لشکر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 98 - مصاف اول غازی ملک با لشکر دهلی به باد حمله‌ای زیر و زبر کردن چنان لشکر

118 اشعار

شمارهٔ 99–حدیث بخشش جان و نوازش از ملک غازی مسلمانان دهلی را به لطف بی حد و بی مر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 99 - حدیث بخشش جان و نوازش از ملک غازی مسلمانان دهلی را به لطف بی حد و بی مر

25 اشعار

شمارهٔ 100–جلوس شه غیاث الدین و دنیا تغلق غازی فراز تخت سلطانی چو افریدون و اسکندر

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » مثنویات » شمارهٔ 100 - جلوس شه غیاث الدین و دنیا تغلق غازی فراز تخت سلطانی چو افریدون و اسکندر

9 اشعار
  1. 1
  2. 2
پچھلا صفحہ