وزنِ مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) میں علامہ اقبال کی کتاب پیام مشرق

رباعی شمارهٔ 152بجان من که جان نقش تن انگیخت

مجھے اپنی جان کی قسم! کہ روح ہی نے تن کو پیدا کیا —

رباعی شمارهٔ 153به گوشم آمد از خاک مزاری

خاک مزار سے میرے کان میں یہ آواز آئی —

رباعی شمارهٔ 154مشو نومید ازین مشت غباری

اس مشت غبار (انسان) سے نا امید نہ ہو —

رباعی شمارهٔ 155جهان رنگ و بو فهمیدنی هست

بے شک یہ جہانِ رنگ بو اس قابل ہے کہ اسے سمجھا جائے —

رباعی شمارهٔ 156تو می گوئی که من هستم خدا نیست

تو کہتا ہے کہ میں ہوں اور خدا نہیں ہے —

رباعی شمارهٔ 157بساطم خالی از مرغ کباب است

میرا دستر خوان مرغ کے کباب سے خالی ہے —

رباعی شمارهٔ 158رگ مسلم ز سوز من تپید است

میرے سوز سے مسلمان کی رگوں میں خون تڑپ رہا ہے —

رباعی شمارهٔ 159بحرف اندر نگیری لامکانرا

لا مکاں کو الفاظ میں محدود نہیں کیا جا سکتا —

رباعی شمارهٔ 160بهر دل عشق رنگ تازه بر کرد

ہر دل میں عشق ننے رنگ سے ظاہر ہوتا ہے —

رباعی شمارهٔ 161هنوز از بند آب و گل نرستی

ابھی تک تو آب و گل کے بندھن سے آزاد نہیں ہوا —

رباعی شمارهٔ 162مرا ذوق سخن خون در جگر کرد

ذوق سخن نے میرے جگر کو خون کر دیا ہے —

رباعی شمارهٔ 163گریز آخر ز عقل ذوفنون کرد

بالاخر اقبال نے عقل چالاک کو چھوڑ دیا —

بخش 9افکار انجم

ستاروں کے خیالات

8 اشعار

بخش 11محاورهٔ علم و عشق

عشق

9 اشعار

بخش 20حقیقت

حقیقت

3 اشعار

بخش 22قطرهٔ آب

پانی کی بوند

11 اشعار

بخش 23محاورهٔ ما بین خدا و انسان

انسان

7 اشعار

بخش 26کرمک شبتاب

The Glow-Worm

3 اشعار

بخش 30اگر خواهی حیات اندر خطر زی

اگر زندگی چاہتا ہے تو خطرات میں بسر کر

6 اشعار

بخش 39بهشت

جنت

7 اشعار

بخش 24آزادی بحر

سمندر کی آزادی

بخش 5سخنگو طفلک و برنا و پیر است

Trifles - The poet is child, youth and old man all in one

1 شعر

بخش 13ندارد کار با دون همتان عشق

Trifles - Love has no use for those who do not dare

1 شعر

بخش 14نقد شاعر در خور بازار نیست

Trifles - The poet’s product is not saleable

1 شعر

بخش 15چه خوش بودی اگر مرد نکویی

Trifles - How nice a thing it were