صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »گلشن راز
  3. »بخش 49 - سوال از معانی اصطلاحات شاعرانهٔ عارفان

بخش 49 - سوال از معانی اصطلاحات شاعرانهٔ عارفان

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: ل

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 10

صنف: قطعه

Toggle stanza 1
1

چه خواهد اهل معنی زان عبارت

که سوی چشم و لب دارد اشارت

2

چه جوید از سر زلف و خط و خال

کسی که‌اندر مقامات است و احوال

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

قدیم و مُحْدَث از هم خود جدا نیست

که از هستی است، باقی دائما نیست

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 48 - جواب

اگلی نظم

هر آن چیزی که در عالم عیان است

چو عکسی ز آفتاب آن جهان است

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 50 - جواب

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

زهی زلفت شکسته نرخ سنبل

گلستان رخت خندیده بر گل

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1224

مسلمانان برفت از دست من دل

چو دیدم آنچنان شکل و شمایل

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1225

اتتنی من لدی نجم الافاضل

صحیفة احتوت کل الفضائل

جامی»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 21

برون آی از نقاب غنچه ای گل

که از شوق جمالت سوخت بلبل

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 558

شتربانا مبند امروز محمل

مرا باری چنین مپسند بر دل

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 563

چه نیکو گفت ابراهیم ادهم

چو ترک مُلک و دولت کرد و خاتم

سعدی»مواعظ»مثنویات»شمارهٔ 6

یکی را از بزرگان بادی مخالف در شکم پیچیدن گرفت و طاقتِ ضبطِ آن نداشت و بی اختیار از او صادر شد. گفت ای دوستان! مرا در آنچه کردم اختیاری نبود و بَزَهی بر من ننوشتند و راحتی به وجودِ من رسید. شما هم به کَرَم معذور دارید.

شکم زندانِ باد است ای خردمند

سعدی»گلستان»باب دوم در اخلاق درویشان»حکایت شمارهٔ 30

مبند ای دل، بجز در یار خود دل

امید از هر که داری جمله بگسل

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 153

پدر بگشاد مُهر از حقّهٔ لعل

دُر افشان گشت و کرد این قصّه را نقل

عطار»الهی نامه»بخش هجدهم»جواب پدر

«الا یا خیمگی خیمه فروهل

که پیشاهنگ بیرون شد ز منزل»

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور رسالت»بخش 1 - الا یا خیمگی خیمه فروهل

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور