صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عراقی
  2. »دیوان اشعار
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 153

غزل شمارهٔ 153

شاعر: عراقی

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: ل

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 10

صنف: غزل

Toggle stanza 1
1

مبند ای دل، بجز در یار خود دل

امید از هر که داری جمله بگسل

2

ز منزلگاه دونان رخت بربند

ورای هر دو عالم جوی منزل

3

برون کن از درون سودای گیتی

ازین سودا بجز سودا چه حاصل؟

4

منه دل بر چنین محنت سرایی

که هرگز زو نیابی راحت دل

5

دل از جان و جهان بردار کلی

نخست آنگه قدم زن در مراحل

6

که راهی بس خطرناک است و تاریک

که کاری سخت دشوار است و مشکل

7

نمی‌بینی چو روی دوست، باری

حجابی پیش روی خود فروهل

8

ز شوق او تپان می‌باش پیوست

میان خاک و خون، چون مرغ بسمل

9

چو روی حق نبینی دیده بردوز

نباید دید، باری، روی باطل

10

تو هم بربند بار خود از آنجا

که همراهانت بربستند محمل

11

قدم بر فرق عالم نه، عراقی

نمانی تا درینجا پای در گل

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ای دیده، بدار ماتم دل

کو در خطری فتاد مشکل

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 152

اگلی نظم

خوشتر از خلد برین آراستند ایوان دل

تا به شادی مجلس آراید درو سلطان دل

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 154

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

زهی زلفت شکسته نرخ سنبل

گلستان رخت خندیده بر گل

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1224

مسلمانان برفت از دست من دل

چو دیدم آنچنان شکل و شمایل

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1225

اتتنی من لدی نجم الافاضل

صحیفة احتوت کل الفضائل

جامی»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 21

برون آی از نقاب غنچه ای گل

که از شوق جمالت سوخت بلبل

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 558

شتربانا مبند امروز محمل

مرا باری چنین مپسند بر دل

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 563

چه نیکو گفت ابراهیم ادهم

چو ترک مُلک و دولت کرد و خاتم

سعدی»مواعظ»مثنویات»شمارهٔ 6

یکی را از بزرگان بادی مخالف در شکم پیچیدن گرفت و طاقتِ ضبطِ آن نداشت و بی اختیار از او صادر شد. گفت ای دوستان! مرا در آنچه کردم اختیاری نبود و بَزَهی بر من ننوشتند و راحتی به وجودِ من رسید. شما هم به کَرَم معذور دارید.

شکم زندانِ باد است ای خردمند

سعدی»گلستان»باب دوم در اخلاق درویشان»حکایت شمارهٔ 30

چه خواهد اهل معنی زان عبارت

که سوی چشم و لب دارد اشارت

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 49 - سوال از معانی اصطلاحات شاعرانهٔ عارفان

پدر بگشاد مُهر از حقّهٔ لعل

دُر افشان گشت و کرد این قصّه را نقل

عطار»الهی نامه»بخش هجدهم»جواب پدر

«الا یا خیمگی خیمه فروهل

که پیشاهنگ بیرون شد ز منزل»

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور رسالت»بخش 1 - الا یا خیمگی خیمه فروهل

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور