صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عراقی
  2. »دیوان اشعار
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 207

غزل شمارهٔ 207

شاعر: عراقی

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: ان

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 7

صنف: غزل

Toggle stanza 1
1

بگذر ای غافل ز یاد این و آن

یاد حق کن تا بمانی جاودان

2

تا فراموشت نگردد غیر حق

در حقیقت نیستی ذاکر، بدان

3

چون فراموشت شد آنچه دون اوست

ذاکری، گرچه نجنبانی زبان

4

خود نیابی چاشنی ذکر دوست

تا کنی یاد خود و سود و زیان

5

چون ز خود وز یاد خود فارغ شوی

شاهد مذکور گردی بی گمان

6

بگذری از ذکر اسماء و صفات

چون شود مذکور جانت را عیان

7

ذکر جانت را فراگیرد چنانک

نایدت یاد از دل و جان و روان

8

واله و مدهوش کردی آن نفس

در جمال لایزالی، بی‌نشان

9

هر چه خواهی آن زمان یابی ازو

خود کسی خود را نخواهد آن زمان

10

این چنین دولت نخواهی تو مگر

بر کنی دل را ز یاد این و آن

11

یاد ناید هیچ گونه حق تو را

تا تو یاد آری ز یار و خان و مان

12

ای عراقی، غیر یاد او مکن

تا مگر یاد آیدت با ذاکران

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

شهری است بزرگ و ما دروییم

آبی است حیات و ما سبوییم

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 206

اگلی نظم

مبتلای هجر یارم، الغیاث ای دوستان

از فراقش سخت زارم، الغیاث ای دوستان

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 208

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

عنصری - رحمه الله تعالی - مقدم شعرای عصر خود بوده است و وی را یمین الدوله محمود سبکتگین به نظر قبول ملاحظات فرموده و سخنان وی است این دو بیت در مدح:

تو آن شاهی که اندر شرق و در غرب

جامی»بهارستان»روضهٔ هفتم (در شعر و بیان شاعران)»بخش 5 - عنصری

درین راهم گشادی نیست چندان

که منزل دور و زادی نیست چندان

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 392

تو در پرده نهان ای کعبه جان

ز شوقت عالمی رو در بیابان

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 716

چه چیزست آن رونده تیرک خرد؟

چه چیزست آن پلالک تیغ بران؟

رودکی»قصاید و قطعات»شمارهٔ 96

ز زخم دف کفم بدرید ای جان

چه بستی کیسه را دستی بجنبان

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1901

شنیدی تو که خط آمد ز خاقان

که از پرده برون آیند خوبان

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1903

اگر گویندش اندر نار جاوید

بخواهی ماند با فرعون و هامان

سعدی»مواعظ»قطعات»شمارهٔ 176

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور