افکار ۔ گلِ نخستین
The First Rose
هنوز همنفسی در چمن نمیبینم
بهار میرسد و من گل نخستینم
میں اس باغ میں ابھی اپنا کوئی ساتھی نہیں دیکھتا ۔ بہار آ رہی ہے اور میں پہلا پھول ہوں ۔
I do not find a single comrade in the garden yet: For springtime is approaching and I am an early rose.
به آب جو نگرم خویش را نظاره کنم
به این بهانه مگر روی دیگری بینم
ندی میں جھانکتا ہوں ۔ اپنا ہی نظارہ کرتا ہوں ، شاید اسی بہانے کسی اور کی صورت دیکھ لوں ۔
I look at myself in the mirror of the rivulet, Creating a companion through this self-deluding pose.
به خامهای که خط زندگی رقم زده است
نوشتهاند پیامی به برگ رنگینم
جس سے زندگی کا فرمان رقم ہوا ہے (قدرت نے) اسی قلم سے میری رنگین پنکھڑیوں پر ایک پیغام تحریر کیا ہے ۔
The pen that Destiny employed in writing Being’s scroll Inscribed a message on my leaves for everyone to read.
دلم به دوش و نگاهم به عبرت امروز
شهید جلوهٔ فردا و تازه آئینم
میرا دل ماضی میں اور میری نظر آج سے عبرت لینے میں مصروف ہے ۔ آنے والے دور اسلام پر مرتا ہوں اور نیا آئین تصورات پیش کرتا ہوں ۔
My heart is with the past; my eye is on the present’s roll. A prophet of the future, I proclaim the future’s creed.
ز تیره خاک دمیدم قبای گل بستم
وگرنه اختر واماندهای ز پروینم
میں تاریک مٹی سے پھوٹا اور پھول کا لبادہ اوڑھ لیا ۔ وگرنہ میں تو ثریا کا ایک ستارہ ہوں جو پیچھے رہ گیا ۔
I sprang up out of dust and I assumed a rose’s robe; But am, in fact, the Pleiades that was lost in the blue globe.
زمین
چنین که غمزه خوبان نشست در کینم
مدان که یک نفس ایمن ز فتنه بنشینم
امیرخسرو دهلویدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 1458
ادب سرشتهٔ عجزم مپرس از آیینم
به پا چو آبله فرسودنست تسکینم
بیدل دهلویغزلیاتغزل شمارهٔ 2292
نشان پای سگانت که بر زمین بینم
برآسمان شرف هست عقد پروینم
جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 321
به دیده ای که ز راه تو خار و خس چینم
دریغم آید اگر در گل و سمن بینم
جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 711
من از تو صبر ندارم که بی تو بنشینم
کسی دگر نتوانم که بر تو بگزینم
سعدیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 424
سگی شکایت ایام با کسی میکرد
نبینیام که چه برگشته حال و مسکینم
سعدیمواعظقطعاتشمارهٔ 168
شود میسر و گویی که در جهان بینم؟
که باز با تو دمی شادمانه بنشینم؟
عراقیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 183
چه غم ز رفتن این است، می کشد اینم
که غم تو به بازیچه می برد دینم
عرفیغزلیاتغزل شمارهٔ 456
فارسی متن کا ماخذ: گنجور
