صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. علامہ اقبال
  2. »پیام مشرق
  3. »می باقی
  4. »غزل شمارهٔ 26

غزل شمارهٔ 26

غزل نمبر26

Ghazal No. 26

شاعر: علامہ اقبال

وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب)

قافیہ: ایی

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 15

صنف: غزل/قصیده/قطعه

اردو ترجمہ: حمیداللہ ہاشمی، میاں عبدالرشید
انگریزی ترجمہ: ہادی حسین
Toggle stanza 1
1

این گنبد مینائی این پستی و بالائی

در شد بدل عاشق با این همه پهنائی

یہ گنبد مینائی (آسمان) یہ پستی اور بلندی، سب اپنی وسعت کے باوجود عاشق کے دل میں سما جاتے ہیں ۔

This azure sky, all that is high, all that is low, for all its vastness, is encompassed in the lover’s heart.

2

اسرار ازل جوئی بر خود نظری وا کن

یکتائی و بسیاری پنهانی و پیدائی

تو ازل کے راز جاننا چاہتا ہے تو اپنے آپ پر آنکھیں کھول ایک بھی تو ہے ، ہزار بھی تو ، چھپا ہوا بھی تو ہے، ظاہر بھی تو ۔ یعنی صفات حق خود تیرے اندر جلوہ گر ہیں ۔

If you desire to know the secret of eternity, then open your eyes to yourself, for you are many, you are one, you are concealed and you are manifest.

3

ای جان گرفتارم دیدی که محبت چیست

در سینه نیاسائی از دیده برون آئی

اے میری جان گرفتار تو نے دیکھ لیا کہ محبت کیا ہے اب تو سینے میں نہیں سما سکتی ، آنکھوں کے راستے باہر آ رہی ہے (آنکھوں سے آنسو بن کر نکل آتی ہے) ۔

O my afflicted heart, you now know what is love. You cannot rest within my breast and pour yourself out through my eyes.

4

برخیز که فروردین افروخت چراغ گل

برخیز و دمی بنشین با لالهٔ صحرائی

اٹھ کہ بہار نے پھولوں کے چراغ روشن کر دیے ہیں اٹھ اور لمحہ بھر کے لیے بن کے لالے کے ساتھ بیٹھ ۔

Arise, for spring has lit the flowers’ lamps. Arise and spend some moments with the tulips of the wilderness.

5

عشق است و هزار افسون حسن است و هزار آئین

نی من بشمار آیم نی تو بشمار آئی

عشق ہے اور ہزار چالیں ، حسن ہے اورر ہزار ادائیں نہ مجھے گنا جا سکتا ہے نہ تیری گنتی ہو سکتی ہے ۔

Love’s magic charms are numberless, and countless Beauty’s ways. O we are infinite, both You and I.

6

صد ره بفلک بر شد صد ره بزمین در شد

خاقانی و فغفوری جمشیدی و دارائی

سو بار آسمان تک پہنچی، سو بار ز میں میں دھنسی ، خاقانی اور فغفوری، جمشیدی اور دارائی ۔ (بادشاہت کا انجام فنا ہے) ۔

A hundred times were raised to heaven, a hundred times were buried in the earth the power and the pomp of Khaqans and Faghfurs, of Daras and Jamshids.

7

هم با خود و هم با او هجران که وصالست این

ای عقل چه میگوئی ای عشق چه فرمائی

اپنے آپ میں بھی رہنا اور اس اللہ تعالیٰ میں بھی گم ہونا یہ جدائی ہے کہ ملن اے عقل تو کیا کہتی ہے، اے عشق تو کیا فرماتا ہے

Alone with myself, yet with Him; O what is this? Are we together or apart? What do you say, O intellect? What do you say, O Love?

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بی تو از خواب عدم دیده گشودن نتوان

بی تو بودن نتوان با تو نبودن نتوان

علامہ اقبال»پیام مشرق»می باقی»غزل شمارهٔ 25

اگلی نظم

هوس منزل لیلی نه تو داری و نه من

جگر گرمی صحرا نه تو داری و نه من

علامہ اقبال»پیام مشرق»می باقی»غزل شمارهٔ 27

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

تا داشت به جان طاقت، بودم به شکیبایی

چون کار به جان آمد، زین پس من و رسوایی

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1889

هر لحظه جمال خود نوع دگر آرایی

شور دگر انگیزی شوق دگر افزایی

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 974

اِی پادِشَهِ خوبان، داد از غَمِ تَنْهایی

دِل، بی‌‌تو، به جان آمَد؛ وَقْت است که بازآیی

حافظ»غزلیات»غزل شمارهٔ 493

با هر کی تو درسازی می‌دانک نیاسایی

زیر و زبرت دارم زیرا که تو از مایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2579

ای شادی آن روزی کز راه تو بازآیی

در روزن جان تابی چون ماه ز بالایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2613

ما می‌نرویم ای جان زین خانه دگر جایی

یا رب چه خوش است این جا هر لحظه تماشایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2614

هم پهلوی خم سر نه، ‌ای خواجهٔ هرجایی

پرهیز ز هشیاران وز مردم غوغایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2615

من نیت آن کردم تا باشم سودایی

نیت ز کجا گنجد اندر دل شیدایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2616

عیسی چو توی جانا ای دولت ترسایی

لاهوت ازل را از ناسوت تو بنمایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2617

جانا نظری فرما چون جان نظرهایی

چون گویم دل بردی چون عین دل مایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2618

مزید تلاش کریں

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور