صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. علامہ اقبال
  2. »ارمغان حجاز
  3. »حضور رسالت
  4. »بخش 7 - گهی شعر عراقی را بخوانم

بخش 7 - گهی شعر عراقی را بخوانم

شاعر: علامہ اقبال

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

قافیہ: انم

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 9

صنف: قطعه

اردو ترجمہ: حمیداللہ ہاشمی
انگریزی ترجمہ: کبیر
بند 1
Toggle stanza 1
1

گهی شعر عراقی را بخوانم

گهی جامی زند آتش به جانم

اقبال فارسی شعرا فخر الدین عراقی اور عبدالرحمٰن جامی کا ذکر کرتے ہوئے فرماتے ہیں کبھی میں عراقی کے شعر پڑھتا ہوں ، کبھی جامی کے شعر میری جان میں آگ لگا دیتے ہیں ۔

A page of Iraqisometimes I turn, From Jami’sfire so often I burn.

2

ندانم گرچه آهنگ عرب را

شریک نغمه‌های ساربانم

اگرچہ میں عرب کے گیتوں کی لے نہیں جانتا لیکن ساربان کے نغموں میں شریک ہوتا ہوں ۔

I know not though the Arabs’ tune, I share with joy the teamaster’s tune.

بند 2
Toggle stanza 2
3

غم راهی نشاط آمیزتر کن

فغانش را جنون انگیزتر کن

راہی کے غم کو زیادہ خوشی عطا کر، اس کی فریاد کو زیادہ جنون عطا کر ۔

Let the hiker’s grief take a blissful turn, Let wails be blessed with rapturous burn.

4

بگیر ای ساربان راه درازی

مرا سوز جدائی تیز تر کن

اے اونٹنی کی مہار پکڑ کر چلنے والے (مدینہ منورہ پہنچنے کے لیے) لمبا راستہ اختیار کر ، میری جدائی کی تپش کو مزید بڑھا دے ۔

O teamaster be ready for longer course, Let separation pangs had sharper force.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

غم پنهان که بی گفتن عیان است

چو آید بر زبان یک داستان است

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور رسالت»بخش 6 - غم پنهان که بی گفتن عیان است

اگلی نظم

بپا ای هم نفس باهم بنالیم

من و تو کشته شان جمالیم

علامہ اقبال»ارمغان حجاز»حضور رسالت»بخش 8 - بپا ای هم نفس باهم بنالیم

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

نمی داند مه نامهربانم

که دور از روی خوبش بر چه سانم؟

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1296

چه نزدیک است جان تو به جانم

که هر چیزی که اندیشی بدانم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1515

چه نزدیک است جان تو به جانم

که هر چیزی که اندیشی بدانم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1516

من آن ماهم که اندر لامکانم

مجو بیرون مرا در عین جانم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1518

بیا کامروز بیرون از جهانم

بیا کامروز من از خود نهانم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1519

مرا تا نقره باشد می‌فشانم

تو را تا بوسه باشد می‌ستانم

سعدی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 419

ز تو گر یک نظر آید به جانم

نباید این جهان و آن جهانم

عطار»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 561

ازین دریا که غرق اوست جانم

برون جستم ولیکن در میانم

عطار»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 562

به مرغان چمن همداستانم

زبان غنچه های بی زبانم

علامہ اقبال»پیام مشرق»لالهٔ طور»رباعی شمارهٔ 69