قصیدهٔ شمارهٔ 59 - در ستایش امیر انکیانو

شاعر: سعدی

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: لی

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: قصیده

صداکار: فاطمه زندی

دنیا نیرزد آنکه پریشان کنی دلی

زنهار بد مکن که نکردست عاقلی

این پنج روزه مهلت ایام آدمی

آزار مردمان نکند جز مغفلی

باری نظر به خاک عزیزان رفته کن

تا مجمل وجود ببینی مفصلی

آن پنجهٔ کمانکش و انگشت خوشنویس

هر بندی اوفتاده به جایی و مفصلی

درویش و پادشه نشنیدم که کرده‌اند

بیرون ازین دو لقمهٔ روزی تناولی

زان گنجهای نعمت و خروارهای مال

با خویشتن به گور نبردند خردلی

از مال و جاه و منصب و فرمان و تخت و بخت

بهتر ز نام نیک نکردند حاصلی

بعد از هزار سال که نوشیروان گذشت

گویند ازو هنوز که بودست عادلی

ای آنکه خانه در ره سیلاب می‌کنی

بر خاک رودخانه نباشد معولی

1010

دل در جهان مبند که با کس وفا نکرد

هرگز نبود دور زمان بی‌تبدلی

1111

مرگ از تو دور نیست وگر هست فی‌المثل

هر روز باز می‌رویش پیش، منزلی

1212

بنیاد خاک بر سر آبست ازین سبب

خالی نباشد از خللی یا تزلزلی

1313

دنیا مثال بحر عمیقست پر نهنگ

آسوده عارفان که گرفتند ساحلی

1414

دانا چه گفت، گفت چو عزلت ضرورتست

من خود به اختیار نشینم به معزلی

1515

یعنی خلاف رای خداوند حکمت است

امروز خانه کردن و فردا تحولی

1616

آنگه که سر به بالش گورم نهند باز

از من چه بالشی که بماند چه حنبلی

1717

بعد از خدای هر چه تصور کنی به عقل

ناچارش آخریست همیدون که اولی

1818

خواهی که رستگار شوی راستکار باش

تا عیب جوی را نرسد بر تو مدخلی

1919

تیر از کمان چو رفت نیاید به شست باز

پس واجبست در همه کاری تأملی

2020

باید که قهر و لطف بود پادشاه را

ورنه میسرش نشود حل مشکلی

2121

وقتی به لطف گوی که سالار قوم را

با گفت و گوی خلق بباید تحملی

2222

وقتی به قهر گوی که صد کوزهٔ نبات

گه گه چنان به کار نیاید که حنظلی

2323

مرد آدمی نباشد اگر دل نسوزدش

باری که بیند و خری اوفتاده در گلی

2424

رستم به نیزه‌ای نکند هرگز آن مصاف

با دشمنان خویش که زالی به مغزلی

2525

هرگز به پنج روزه حیات گذشتنی

خرم کسی شود مگر از موت غافلی

2626

نی کاروان برفت و تو خواهی مقیم بود

ترتیب کرده‌اند تو را نیز محملی

2727

گر من سخن درشت نگویم تو نشنوی

بی‌جهد از آینه نبرد زنگ صیقلی

2828

حقگوی را زبان ملامت بود دراز

حق نیست اینچه گفتم؟ اگر هست گو بلی

2929

تو راست باش تا دگران راستی کنند

دانی که بی‌ستاره نرفتست جدولی

3030

خاص از برای وسوسهٔ دیو نفس را

شاید گر این سخن بنویسی به هیکلی

3131

جز نیکبخت پند خردمند نشنود

اینست تربیت که پریشان مکن دلی

3232

تا هر چه گفته باشمت از خیر در حضور

بعد از تو شرمسار نباشم به محفلی

3333

این فکر بکر من که به حسنش نظیر نیست

مردم مخوان اگر دهمش جز به مقبلی

3434

وان کیست انکیانه که دادار آسمان

دادست مرو را همه حسن و شمایلی

3535

نویین اعظم آنکه به تدبیر و فهم و رای

امروز در بسیط ندارد مقابلی

3636

من خود چگونه دم زنم از عقل و طبع خویش

کس پیش آفتاب نکردست مشعلی

3737

منت‌پذیر او نه منم در زمین پارس

در حق کیست آنکه ندارد تفضلی

3838

عمرت دراز باد نگویم هزار سال

زیرا که اهل حق نپسندند باطلی

3939

نفست همیشه پیرو فرمان شرع باد

تا بر سرش ز عقل بداری موکلی

4040

تا بلبلان به ناله درآیند بامداد

هر گه که سر برآورد از بوستان گلی

4141

همواره بوستان امیدت شکفته باد

سعدی دعای خیر تو گویان چو بلبلی

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ای شهره در زمانه به شیرین شمایلی

تعویذ بند حسن تو چرخ حمایلی

جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 292

می زد صفیر شوق خزان دیده بلبلی

می رفت در حقیقت حالش تاملی

جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 951

رفتم به باغ صبحدمی تا چنم گلی

آمد به گوش ناگهم آواز بلبلی

حافظغزلیاتغزل شمارهٔ 465

خواندم حکایتی ز کتابی که جمع کرد

اندر حکایت خلفا زید باهلی

سناییدیوان اشعارقصاید و قطعاتشمارهٔ 192

صائب ز طول بیش بود عرض راه تو

از مستی این چنین که به هر سوی مایلی

صائبدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 6926

هر روز باد می‌برد از بوستان گلی

مجروح می‌کند دل مسکین بلبلی

سعدیمواعظغزلیاتغزل شمارهٔ 60

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور