صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سعدی
  2. »مواعظ
  3. »قصاید
  4. »قصیدهٔ شمارهٔ 60 - تنبیه و موعظت

قصیدهٔ شمارهٔ 60 - تنبیه و موعظت

شاعر: سعدی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: ایی

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 25

صنف: قصیده

صداکار: فاطمه زندی
Toggle stanza 1
11
دریغ روز جوانی و عهد برنایی
نشاط کودکی و عیش خویشتن رایی
22
سر فروتنی انداخت پیریم در پیش
پس از غرور جوانی و دست بالایی
33
دریغ بازوی سرپنجگی که برپیچد
ستیز دور فلک ساعد توانایی
44
زهی زمانهٔ ناپایدار عهد شکن
چه دوستیست که با دوستان نمی‌پایی
55
که اعتماد کند بر مواهب نعمت
که همچو طفل ببخشی و باز بربایی
66
به‌زارتر گسلی هر چه خوبتر بندی
تباه‌تر شکنی هر چه خوشتر آرایی
77
به عمر خویش کسی کامی از توبرنگرفت
که در شکنجهٔ بی‌کامیش نفرسایی
88
اگر زیادت قدرست در تغیر نفس
نخواستم که به قدر من اندر افزایی
99
مرا ملامت دیوانگی و سرشغبی
تو را سلامت پیری و پای برجایی
1010
شکوه پیری بگذار و علم و فضل و ادب
کجاست جهل و جوانی و عشق و شیدایی
1111
چو با قضای اجل بر نمی‌توان آمد
تفاوتی نکند گربزی و دانایی
1212
نه آن جلیس انیس از کنار من رفتست
که بعد ازو متصور شود شکیبایی
1313
دریغ خلعت دیبای احسن‌التقویم
بر آستین تنعم، طراز زیبایی
1414
غبار خط معنبر نشسته بر گل روی
چنانکه مشک به ماورد بر سمن سایی
1515
اگر ز باد فنا ای پسر بیندیشی
چو گل به عمر دو روزه غرور ننمایی
1616
زمان رفته نخواهد به گریه بازآمد
نه آب دیده، که گر خون دل بپالایی
1717
همیشه باز نباشد در دو لختی چشم
ضرورتست که روزی به گل براندایی
1818
ندوخت جامهٔ کامی به قد کس گردون
که عاقبت به مصیبت نکرد یکتایی
1919
چو خوان یغما بر هم زند همی ناگاه
زمانه مجلس عیش بتان یغمایی
2020
چو تخم خرما فردات پایمال کنند
وگر به سروری امروز نخل خرمایی
2121
برادران تو بیچاره در ثری رفتند
تو همچنان ز سر کبر بر ثریایی
2222
خیال بسته و بر باد عمر تکیه زده
به پنج روز که در عشرت تمنایی
2323
دماغ پخته که من شیرمرد برنا ام
برو چو با سگ نفس نبهره برنایی
2424
اگر بود دل مؤمن چو موم، نرم نهاد
تو موم نیستی ای دل که سنگ خارایی
2525
هر آن زمان که ز تو مردمی برآساید
درست شد به حقیقت که مردم‌آسایی
2626
وگر به جهل برفتی به عذر بازپس آی
که چاره نیست برون از شکسته پیرایی
2727
سخن دراز مکن سعدیا و کوته کن
چو روزگار به پیرانه سر به رعنایی
2828
وگر عنایت و توفیق حق نگیرد دست
به دست سعی تو بادست تا نپیمایی
2929
ببخش بار خدایا به فضل و رحمت خویش
که دردمند نوازی و جرم بخشایی
3030
بضاعتی نه سزاوار حضرت آوردیم
مگر به عین عنایت قبول فرمایی
3131
ز درگه کرمت روی ناامیدی نیست
کجا رود مگس از کارگاه حلوایی
◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

دنیا نیرزد آنکه پریشان کنی دلی

زنهار بد مکن که نکردست عاقلی

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 59 - در ستایش امیر انکیانو

اگلی نظم

شبی و شمعی و گوینده‌ای و زیبایی

ندارم از همه عالم دگر تمنایی

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 61 - تغزل و ستایش صاحب دیوان

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

دلم که لاف زدی از کمال دانایی

نگر که چون شد از اندیشه تو سودایی

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1897

ز خویش رفته‌ام اما نرفته‌ام جایی

غبار راه توام تا کی‌ام زنی پایی

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2808

گرفت خاطرت از عاشقان شیدایی

که زود می روی ای جان و دیر می آیی

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 462

شنیده ام که ز من یاد کرده ای جایی

نداشتم من بیدل جز این تمنایی

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 978

به چَشْم کَرْدِه‌ام اَبْرویِ ماه‌سیمایی

خیالِ سَبْزخَطْی، نَقْش بَسْتِه‌اَم جایی

حافظ»غزلیات»غزل شمارهٔ 491

به من سلام فرستاد دوستی امروز

که ای نتیجهٔ کلکت سواد بینایی

حافظ»قطعات»قطعه شمارهٔ 29

ز بامداد دلم می‌پرد به سودایی

چو وام دار مرا می‌کند تقاضایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3064

شدم به سوی چه آب همچو سقایی

برآمد از تک چه یوسفی معلایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3065

بیامدیم دگربار سوی مولایی

که تا به زانوی او نیست هیچ دریایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3079

تو نور دیده جان یا دو دیده مایی

که شعله شعله به نور بصر درافزایی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3080

مزید تلاش کریں
◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00