صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 873

غزل شمارهٔ 873

شاعر: رومی

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: ود

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 5

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
خفته نمود دلبر گفتم ز باغ زود
شفتالوی بدزدم او خود نخفته بود

The sweetheart appeared asleep. I called from the garden, “Quick, I have stolen a peach!” The sweetheart in fact was not asleep;

22
خندید و گفت روبه آخر به زیرکی
از دست شیر صید کجا سهل درربود

He laughed and said, “The fox then with cunning—how did it so easily steal the quarry from the lion’s hands?”

33
مر ابر را که دوشد و آن جا که دررسد
الا مگر که ابر نماید به خویش جود

Who milks a cloud? Who succeeds in reaching there, unless perchance the cloud of itself shows generosity?

44
معدوم را کجاست به ایجاد دست و پا
فضل خدای بخشد معدوم را وجود

How can the nonexistent contrive to bring into existence? It is God’s bounty that bestows existence on the nonexistent.

55
معدوم وار بنشین زیرا که در نماز
داد سلام نبود الا که در قعود

Sit as if nonexistent; for in ritual prayer one only gives the greeting when seated.

66
بر آتش آب چیره بود از فروتنی
کآتش قیام دارد و آب است در سجود

It is through humility that water avails against fire, for fire stands up whereas water is prostrate.

77
چون لب خموش باشد دل صدزبان شود
خاموش چند چند بخواهیش آزمود

When the lip is silent, the heart has a hundred tongues; be silent—how long, how long do you desire to make trial of Him?

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

این عشق جمله عاقل و بیدار می‌کشد

بی تیغ می‌برد سر و بی‌دار می‌کشد

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 872

اگلی نظم

امروز مرده بین که چه سان زنده می‌شود

آزاد سرو بین که چه سان بنده می‌شود

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 874

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ساقی بیار می که گل از غنچه رو نمود

چون بگذرد بهار و پشیمان شوی چه سود

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 156

شاخی برآمد از بر شاخ درخت تود

تاخی ز مشک و شاخ ز عنبر درخت عود

رودکی»ابیات پراکنده»شمارهٔ 52

رُهبان دَیْر را سببِ عاشقی چه بود؟

کاو روی راز دیر به خَلقان نمی‌نمود

عطار»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 345

انسان که رخ ز غازهٔ تهذیب بر فروخت

خاک سیاه خویش چو آئینه وانمود

علامہ اقبال»پیام مشرق»افکار»بخش 51 - تهذیب

آتش پریر گفت نهانی به گوش دود

کز من نمی‌شکیبد و با من خوش است عود

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 863

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00