صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 1739

غزل شمارهٔ 1739

شاعر: رومی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: م

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
زهی حلاوت پنهان در این خلای شکم
مثال چنگ بود آدمی نه بیش و نه کم

What hidden sweetness there is in this emptiness of the belly! Man is surely like a lute, no more and no less;

22
چنانک گر شکم چنگ پر شود مثلا
نه ناله آید از آن چنگ پر نه زیر و نه بم

For if, for instance, the belly of the lute becomes full, no lament high or low will arise from that full lute.

33
اگر ز روزه بسوزد دماغ و اشکم تو
ز سوز ناله برآید ز سینه‌ات هر دم

If your brain and belly are on fire through fasting, because of the fire every moment a lament will arise from your breast.

44
هزار پرده بسوزی به هر دمی زان سوز
هزار پایه برآری به همت و به قدم

Every moment you will burn a thousand veils by that fire; you will mount a hundred steps with zeal and endeavor.

55
شکم تهی شو و می نال همچو نی به نیاز
شکم تهی شو و اسرار گو به سان قلم

Become empty of belly, and weep entreatingly like the reed pipe; become empty of belly, and tell secrets with the reed pen.

66
چو پر شود شکمت در زمان حشر آرد
به جای عقل تو شیطان به جای کعبه صنم

If your belly is full at the time of concourse, it will bring Satan in place of your reason, an idol in place of the Kaaba.

77
چو روزه داری اخلاق خوب جمع شوند
به پیش تو چو غلامان و چاکران و حشم

When you keep the fast, good habits gather together before you like slaves and servants and retinue.

88
به روزه باش که آن خاتم سلیمان است
مده به دیو تو خاتم مزن تو ملک به هم

Keep the fast, for that is Solomon’s ring; give not the ring to the d¯ıv, destroy not your kingdom.

99
وگر ز کف تو شد ملک و لشکرت بگریخت
فرازآید لشکرت بر فراز علم

Even if your kingdom has gone from your hand and your army has fled, your army will rise up, pennants flying above them.

1010
رسید مایده از آسمان به اهل صیام
به اهتمام دعاهای عیسی مریم

The table arrived from heaven to the tents of the fast, by the intervention of the prayers of Jesus, son of Mary.

1111
به روزه خوان کرم را تو منتظر می باش
از آنک خوان کرم به ز شوربای کلم

In the fast, be expectant of the table of bounty, for the table of bounty is better than the broth of cabbages.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

به گوشه‌ای بروم گوش آن قدح گیرم

که عاشق قدح و درد و خصم تدبیرم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1738

اگلی نظم

خوشی خوشی تو ولی من هزار چندانم

به خواب دوش که را دیده‌ام نمی‌دانم

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1740

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

به هر زمین که خبر گیری از سواد عدم

فتاده نامهٔ ما سر به مُهر نقش قدم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 1951

شراب لعل بده ساقیا که یک دو سه دم

رهم ز شغل سیه کاری دوات و قلم

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 220

ز جوش باده چو گرددترانه گو لب خم

درآن ترانه کنم صوفیانه خود را گم

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 358

خدای را چه توان گفت شکر فضل و کرم

بدین نظر که دگرباره کرد بر عالم

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 38 - در تهنیت اتابک مظفرالدین سلجوقشاه ابن سلغر

کجایی ای همه هوشت به سوی طبل و علم

چرا نباری بر رخ ز دیده آب ندم

سنایی»دیوان اشعار»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 106 - در موعظه و نصیحت ابنای زمان

نماز شام من و دوست خوش نشسته بهم

گرفته دامن شادی شکسته گردن غم

سنایی»دیوان اشعار»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 109

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00