صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظیری نیشابوری
  2. »دیوان اشعار
  3. »قصاید
  4. »شمارهٔ 6 - در صفت خانه ممدوح

شمارهٔ 6 - در صفت خانه ممدوح

شاعر: نظیری نیشابوری

وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: رست

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 11

صنف: قصیده

Toggle stanza 1
11

این خانه گوشواره عرش مطهرست

کو را سعادت از نظر سعد اکبرست

22

این خانه از شکوه جهانگیر پادشاه

گویی که خانه شرف مهر انورست

33

حایل به پیش دیده جدارش نمی شود

بس کز فروغ شاه درونش منورست

44

از فخر سایه بر سر افلاک افکند

کاین سایه خدای برو سایه گسترست

55

از شوق آنکه شاه درو پا نهاده است

هر روز از سپهر به یک پایه برترست

66

از بوسه نشاط، زمینش منقش است

وز سجده نیاز، بساطش منورست

77

معراج حاجتست و به مقصد مقابل است

میزان طاعتست و به جنت برابرست

88

مانند کعبه گشته حرم چار حد او

هر رکن خانه قبله یک رکن دیگرست

99

ساقی مجلسش همه هوش و خرد دهد

گویی می محبت شاهش به ساغرست

1010

بر خشت او سعادت و اقبال زاده است

دولت از آن چو طفل درو مهر پرورست

1111

عدل آشیان بر وزن قصرش نهاده است

زان ظلم ازو چو طایر بی بال و بی پرست

1212

امید گو به عرصه او داد دل بگیر

کاین خانه در حمایت اقبال داورست

1313

اخلاص گو به ساحت او کار خود بساز

کاب و گلش به عدل و سخاوت مخمرست

1414

من وصف این بنا نتوانم به سر رساند

کز هرچه گویمش به صفت پایه برترست

1515

یابد شرف ز شرفه قصر رفیع او

تا شمسه سپهر برین طاق اخضرست

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بر زمین آورده رحمت را دعای مستجاب

زاده مه بر دامن صبح سعادت آفتاب

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 5 - این قصیده در روز فرخ مولود صاحب زاده برخوردار میرزا ایرج بن عبدالرحیم خان و در مدح والده مخدره گفته شده

اگلی نظم

مژده در مژده فتح است و ظفر در ظفرست

هر طرف مژده رساننده فتحی دگرست

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 7 - این قصیده در وقت عزیمت مکه در احمدآباد گجرات در ایام فتح قلعه جونه در مدح نواب محمد عزیز اعظم خان کوکه وارد گردیده است

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

دل راگشاد کار ز صد عقده برترست

آزادی طبیعت این مهره ششدرست

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 640

امروز روز نوبت دیدار دلبرست

امروز روز طالع خورشید اکبرست

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 448

جانا جمال روح بسی خوب و بافرست

لیکن جمال و حسن تو خود چیز دیگرست

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 449

این بوی روح‌پرور از آن خوی دلبر است

وین آب زندگانی از آن حوض کوثر است

سعدی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 64

در چشمت ار حقیر بود صورت فقیر

کوته نظر مباش که در سنگ گوهرست

سعدی»مواعظ»قطعات»شمارهٔ 23

دستی که ریزشی نکند شاخ بی برست

نخلی که میوه ای ندهد خشک بهترست

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1880

در بحر شعر، خامشی از لاف بهترست

دست بلند، حجت عجز شناورست

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1881

خال لب تو داغ دل آب کوثرست

پنهان تبسمت نمک شور محشرست

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1882

پرواز من به بال و پر تیغ و خنجرست

هر زخم، مرغ روح مرا بال دیگرست

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1883

آن را که در وطن لب نانی میسرست

سی شب ز ماه عید سرایش منورست

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1884

مزید تلاش کریں
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور