صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عراقی
  2. »عشاق‌نامه
  3. »فصل دوم
  4. »بخش 2 - غزل

بخش 2 - غزل

شاعر: عراقی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

قافیہ: ل

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

Toggle stanza 1
1

ای ملامت کنان بی‌حاصل

سعی کمتر کنید در باطل

2

هستم آشفته بر رخی، که برو

شد پری واله و ملک مایل

3

هست وصف جمال و نعت لبش

برتر از فکر سامع و قایل

4

دل دیوانه در سر زلفش

کی به زنجیرها شود عاقل؟

5

هرکه یک‌بار در همه عمرش

التفاتی کند، شود مقبل

6

از خیالش چه شاکرم! کو نیز

نیست از حال عاشقان غافل

7

ای صبا، ای صبا، غلام توام

گر گذاری کنی بدان منزل

8

حال بیچارگان بادیه را

برسانی بیار در محمل

9

گو: عراقی در آرزوی رخت

جان همی داد و حسرت اندر دل

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بود در کنج خانه صبح دمی

خاطر من بخود فتاده دمی

عراقی»عشاق‌نامه»فصل دوم»بخش 1 - سر آغاز

اگلی نظم

چون بدید این غزل بدین سان خوب

ملتفت شد به طالب آن مطلوب

عراقی»عشاق‌نامه»فصل دوم»بخش 3 - مثنوی

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

در مدینه عالمی بود عامل و در جمیعِ علومِ دینی کامل، روزی گذرش بر دارِ نَخّاسین افتاد کنیزکی دید مُغَنّیه که به حسنِ صوت غیرتِ ناهید بود و به جمالِ صورت حیرتِ خورشید، شیفتهٔ جمال و فریفتهٔ زلف و خال او شد.

از سماعِ غنایش رَخت هستی به صحرای نیستی بُرْد و به استماعِ نوایش از مضیقِ بخردی راهِ فسحت‌سرایِ بیخودی سِپُرد.

جامی»بهارستان»روضهٔ چهارم (در ذکر بخشندگان)»بخش 7

هر که در حبّ و بُغض و منع و عطا

نبودش دل به غیر حق مایل

جامی»رسالهٔ اربعین»(2) مَنْ أَعْطٰى لِلهِ، وَمَنَعَ لِلهِ، وَأَحَبَّ لِلهِ، وَأَبْغَضَ لِلهِ، فَقَدْ اسْتَکْمَلَ إِیمَانَهُ. (سنن ابی داود)

آدمی را ز پیری افزاید

هر زمان در بنای عمر خَلَل

جامی»رسالهٔ اربعین»(5) یَشِیْبُ ابْنُ آدَمَ وَیَشبُّ فِیْهِ خَصْلَتَانِ: ألْحِرْصُ وَطُوْلُ الْأمَلِ. (صحیح البخاری)

شکر و فضل خدای عزوجل

که امیر بزرگوار اجل

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 33 - در مدح امیر سیف‌الدین (محمد)

تا عشق چه ها کند به بلبل

بسیار دریده پرده گل

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 398

ای ز روی تو آفتاب خجل

وز لبت آب زندگی حاصل

عراقی»عشاق‌نامه»فصل دوم»بخش 4 - غزل

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور