The Song of Hallaj
بخش 2 - نوای حلاج
Poet: Allama Iqbal
Metre: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
Toggle stanza 1ز خاک خویش طلب آتشی که پیدا نیست
ز خاک خویش طلب آتشی که پیدا نیست
تجلی دگری در خور تقاضا نیست
Seek from your own earth a fire as yet unseen, another’s apparition is unworthy of your demand.
نظر بخویش چنان بسته ام که جلوه دوست
جهان گرفت و مرا فرصت تماشا نیست
I have so fastened on myself my gaze, that though the beauty of the Beloved fills all the world, I am left no time to contemplate.
به ملک جم ندهم مصرع نظیری را
«کسی که کشته نشد از قبیلهٔ ما نیست»
I would not give for Jamshid’s realm that verse of Naziri: ‘He who is yet unslain belongs not to our tribe.’
اگرچه عقل فسون پیشه لشکری انگیخت
تو دل گرفته نباشی که عشق تنها نیست
Though reason whose trade is wizardry mustered an army, your heart will not be dismayed, for Love is not alone.
تو ره شناس نئی وز مقام بیخبری
چه نغمه ایست که در بربط سلیمی نیست
You know not the way and are uninformed of the stage; what melody is there that is not in Sulaima’s lute?
ز قید و صید نهنگان حکایتی آور
مگو که زورق ما روشناس دریا نیست
Tell a tale of the hunting and fettering of sharks: do not say, ‘Our skiff knows not the face of the sea.’
مرید همت آن رهروم که پا نگذاشت
به جاده ئی که در و کوه و دشت و دریا نیست
I am disciple of the zeal of that wayfarer who never set foot on any high-road that ran over mountains, deserts and seas.
شریک حلقهٔ رندان باده پیما باش
حذر ز بیعت پیری که مرد غوغا نیست
Be partner with the ring of wine-bibbing dissolutes; beware of allegiance to a Master who is not a man of tumult.
Zameen
Poems with the Same Metre and Rhyme
بیا که هیچ بهاری به حسرتِ ما نیست
شکستهرنگیِ امید، بیتماشا نیست
Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 738
تو مستِ وهم و درین بزم بوی صهبا نیست
هنوز جز به دلِ سنگ جای مینا نیست
Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 739
نیاز نامهٔ ما عرض سجده عنوانیست
ز خامه آنچه برون ریخت نقش پیشانیست
Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 741
نماند جا که تر از ابر دیده ما نیست
ولی چه سود که آن مه در ابر پیدا نیست
JamiDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 64
به بزم زنده دلان ذکر دی و فردا نیست
صفای وقت جز از باده مصفا نیست
JamiDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 97
سرای مدرسه و بحثِ عِلم و طاق و رَواق
چه سود، چون دلِ دانا و چشمِ بینا نیست؟
HafezQitʿatقطعه شمارهٔ 2
شهی که پاس رعیت نگاه میدارد
حلال باد خراجش که مزد چوپانیست
SaadiMawaʿizQitʿatشمارهٔ 36
ز زلف او دل عشاق را محابا نیست
کبوتران حرم را ز دام پروا نیست
SaibDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 1794
به دلنشینی صحرای عشق صحرا نیست
سیاه خیمه این دشت جز سویدا نیست
SaibDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 1795
گریزد از صف ما هر که مرد غوغا نیست
کسی که کشته نشد از قبیله ما نیست
Naziri NishapuriDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 75
Sources
Persian text source: Ganjoor