صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظیری نیشابوری
  2. »دیوان اشعار
  3. »قصاید
  4. »شمارهٔ 3 - مطلع دوم

شمارهٔ 3 - مطلع دوم

شاعر: نظیری نیشابوری

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: انرا

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 8

صنف: قصیده

Toggle stanza 1
11

ای خاک درت صندل سرگشته سران را

بادا مژه جاروب رهت تاجوران را

22

مشاطه سیمای رخ خلق ز زینت

از آب و گلت غالیه رخسار جهان را

33

بر درگه تو فتنه چین و رخ خوبان

بر صحن تو عاشق سر و افسر ملکان را

44

گویا شده ازشادی دیوار حریمت

هر نقش که یاد آمده نقاش گمان را

55

گر شکل صنم بر تو رقم کرده مصور

بگشاد زمین بوس تواش مهر دهان را

66

ور صورت رضوان به سوی خلد کشیده

برتافته از ذوق ریاض تو عنان را

77

گر طفل نبسته صور از خامه بزاید

خواهد ز صریر درت آموخت زبان را

88

صد مرتبه خورشید فلک بهر اقامت

در سایه ات فتاده و بگشاده میان را

99

گر روزن تو جادوییی دیده ندارد

بهر چه دهد درک نظر طبع دخان را

1010

ور جام تو آیینه جمشید نباشد

چون عرض کند خوبی رخسار جهان را

1111

معراجی و ره در کنف عدل تو حق را

فردوسی و جا در حرم خاص تو جان را

1212

با سایه خود ساخته همسایه خدایت

زان بر همه انداخته ای ظل امان را

1313

آفاق ز آیین تو در عیش و سرورند

کاراستی از فر جهانگیر جهان را

1414

آن شاه جوان بخت کز اندیشه ثاقب

انوار زمین ساخت آثار زمان را

1515

در حسن گل و آب ز بس کرده تصرف

آراسته چون طبع نگین روی مکان را

1616

از غایت آرامش عهدش عجبی نیست

ز آسودگی ار راست شود خانه کمان را

1717

تقدیر کشیدست برین طارم خضرا

بر کهگل نامش رقمی کاهکشان را

1818

ای ملک خدایی که در ابداع صنایع

در خاک نهد خاطر معمار تو جان را

1919

نیرنگ خیال تو جهان غالیه گون کرد

زان سان که عروسان جوان غالیه دان را

2020

هر خانه که شد در کنف عدل تو آباد

ره نیست درآن خانه نزول حدثان را

2121

کوی تو نظرگاه خدا دید «نظیری »

ره در حرم حق نبود هون و هوان را

2222

در منفعت خلق جهان کوش که بخشد

حق عمر دراز آدمی نفع رسان را

2323

بنشین و به عشرت گذران تا ابدالدهر

این دولت و این مکنت و این ملک و مکان را

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ترتیب کهن تازه شد آیین زمان را

نو داد نسق شاه جهانگیر جهان را

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 2 - این قصیده در مدح ابوالمنصور جهانگیر پادشاه در حین ملازمت ایشان در تعریف شکار گفته شده است

اگلی نظم

چنان رسیدن دی سرد ساخت دنیی را

که کرد در دل مجنون فسرده لیلی را

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 4 - این قصیده در منقبت حضرت امام رضا علیه التحیته و الثنا و اشاره به قتل و غارت ساکنان مشهد مقدسه حضرت

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

حیف است‌کشد سعی دگر باده‌کشان را

یاران به خط جام ببندید میان را

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 132

هرچند گرانی بوَد اسباب جهان را

تحریک زبان نیشتر است این رگ جان را

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 135

ساقی بده آن کوزهٔ یاقوتِ روان را

یاقوت چه ارزد بده آن قوتِ روان را

سعدی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 18

آراست جهاندار دگرباره جهان را

چو خلد برین کرد، زمین را و زمان را

سنایی»دیوان اشعار»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 9 - در توحید

از خلق خبر نیست ز خود بی خبران را

با قافله کاری نبود فرد روان را

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 808

استاد چه حاجت بود آن سرو روان را؟

خط حاشیه دان می کند آن غنچه دهان را

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 809

خاموشی ما گشت بدآموز، بتان را

زین پیش وگر نه اثری بود، فغان را

غالب دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 16

ترتیب کهن تازه شد آیین زمان را

نو داد نسق شاه جهانگیر جهان را

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 2 - این قصیده در مدح ابوالمنصور جهانگیر پادشاه در حین ملازمت ایشان در تعریف شکار گفته شده است

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور