صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. بیدل دهلوی
  2. »غزلیات
  3. »غزل شمارهٔ 2141

غزل شمارهٔ 2141

شاعر: بیدل دهلوی

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: ارم

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

Toggle stanza 1
11

دل با تو سفرکرد و تهی ماند کنارم

اکنون چه دهم عرض خود آیینه ندارم

22

گر ناله برآیم نفس سوخته بالم

ور اشک‌ کنم‌ گل قدم آبله دارم

33

افسردگیم سوخت درین دیر ندامت

پروانهٔ بی بال و پر شمع مزارم

44

فرصت ثمر منتظر لغزش پایی‌ست

سعی قدم اکنون به نفس بست مدارم

55

چون شمع درین بزم پناهی دگرم نیست

جز گردش رنگی‌ که قضا کرد حصارم

66

تا ممتحن طاقتم از خود به در آرد

چون اشک خم یک مژه‌ کافیست فشارم

77

زین ساز تحیر تپش نبض خیالم

با جان نفس سوختهٔ جسم نزارم

88

نزدیکی من می‌کند از دور سیاهی

چون نغمه به هر رنگ چراغ شب تارم

99

هرچند سرشکم همه تن لیک چه حاصل

ابری نشدم تا روم و پیش تو بارم

1010

بخت سیهم باب حضوری نپسندد

تا در چمنت یک دو سه‌گل آینه‌کارم

1111

دل عافیت اندیش و جهان محشر آفات

کو طاق درستی‌ که بر آن شیشه‌گذارم

1212

رحمست به حال من‌گم‌کرده حقیقت

آیینهٔ خورشیدم و با سایه دچارم

1313

ای نشئهٔ تسکین طلبان‌ گردش جامی

کز خویش نمی‌کرد چو خمیازه خمارم

1414

نقد نفس ذره ز خورشید نگاهی است

هر چندکه هیچم تو فرامش مشمارم

1515

گردی‌ که به توفان رود از طرز خرامت

امید که یادت دهد از نبض قرارم

1616

صبحی‌ که درد سینه به‌ گلزار خیالت

یارب که دهد عرض گریبان غبارم

1717

در انجمن یاس چه‌ گویم به چه شغلم

در کارگه عجز ندانم به چه کارم

1818

بارم سر خویشست به دوش ‌که ببندم

خارم دل ریش است ز پای‌ که برآرم

1919

شب چاک زدم جیب و به دردی نرسیدم

نالیدم و نشنید کسی نالهٔ زارم

2020

دل‌ گفت به این بیکسی آخر تو چه چیزی

گفتم‌ گلم و دور فکنده‌ست بهارم

2121

مژگان تپش ایجاد نقط ریزی اشکست

زبن خامه خطی‌ گر بنگارم چه نگارم

2222

ای انجمن ناز، تو خوش باش و طرب‌کن

من بیدلم و غیر دعا هیچ ندارم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

حباب‌وارکه کرد اینقدرگرفتارم

سری ندارم و زحمت پرست دستارم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2140

اگلی نظم

ز بس لبریز حسرت دارد امشب شوق دیدارم

چکد آیینه‌ها بر خاک اگر مژگان بیفشارم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2142

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

دریاب که من طاقت هجر تو ندارم

بشتاب که افتاد به جان بهر تو کارم

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1497

چون خاک شوم گر گذری سوی مزارم

بوی جگر سوخته یابی ز غبارم

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 596

گر دست دهد خاکِ کفِ پایِ نگارم

بر لوحِ بَصَر خطِّ غباری بنگارم

حافظ»غزلیات»غزل شمارهٔ 325

فریاد که از کوتهی بخت ندارم

دستی که ترا تنگ در آغوش فشارم

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 5901

بر من نظری کن، که منت عاشق زارم

دلدار و دلارام به غیر از تو ندارم

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 174

زخمی به دل از دست نگارین تو دارم

یارب‌که شود برگ حنا سنگ مزارم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2143

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور