صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. بیدل دهلوی
  2. »غزلیات
  3. »غزل شمارهٔ 2141

غزل شمارهٔ 2141

شاعر: بیدل دهلوی

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: ارم

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

Toggle stanza 1
1

دل با تو سفرکرد و تهی ماند کنارم

اکنون چه دهم عرض خود آیینه ندارم

2

گر ناله برآیم نفس سوخته بالم

ور اشک‌ کنم‌ گل قدم آبله دارم

3

افسردگیم سوخت درین دیر ندامت

پروانهٔ بی بال و پر شمع مزارم

4

فرصت ثمر منتظر لغزش پایی‌ست

سعی قدم اکنون به نفس بست مدارم

5

چون شمع درین بزم پناهی دگرم نیست

جز گردش رنگی‌ که قضا کرد حصارم

6

تا ممتحن طاقتم از خود به در آرد

چون اشک خم یک مژه‌ کافیست فشارم

7

زین ساز تحیر تپش نبض خیالم

با جان نفس سوختهٔ جسم نزارم

8

نزدیکی من می‌کند از دور سیاهی

چون نغمه به هر رنگ چراغ شب تارم

9

هرچند سرشکم همه تن لیک چه حاصل

ابری نشدم تا روم و پیش تو بارم

10

بخت سیهم باب حضوری نپسندد

تا در چمنت یک دو سه‌گل آینه‌کارم

11

دل عافیت اندیش و جهان محشر آفات

کو طاق درستی‌ که بر آن شیشه‌گذارم

12

رحمست به حال من‌گم‌کرده حقیقت

آیینهٔ خورشیدم و با سایه دچارم

13

ای نشئهٔ تسکین طلبان‌ گردش جامی

کز خویش نمی‌کرد چو خمیازه خمارم

14

نقد نفس ذره ز خورشید نگاهی است

هر چندکه هیچم تو فرامش مشمارم

15

گردی‌ که به توفان رود از طرز خرامت

امید که یادت دهد از نبض قرارم

16

صبحی‌ که درد سینه به‌ گلزار خیالت

یارب که دهد عرض گریبان غبارم

17

در انجمن یاس چه‌ گویم به چه شغلم

در کارگه عجز ندانم به چه کارم

18

بارم سر خویشست به دوش ‌که ببندم

خارم دل ریش است ز پای‌ که برآرم

19

شب چاک زدم جیب و به دردی نرسیدم

نالیدم و نشنید کسی نالهٔ زارم

20

دل‌ گفت به این بیکسی آخر تو چه چیزی

گفتم‌ گلم و دور فکنده‌ست بهارم

21

مژگان تپش ایجاد نقط ریزی اشکست

زبن خامه خطی‌ گر بنگارم چه نگارم

22

ای انجمن ناز، تو خوش باش و طرب‌کن

من بیدلم و غیر دعا هیچ ندارم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

حباب‌وارکه کرد اینقدرگرفتارم

سری ندارم و زحمت پرست دستارم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2140

اگلی نظم

ز بس لبریز حسرت دارد امشب شوق دیدارم

چکد آیینه‌ها بر خاک اگر مژگان بیفشارم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2142

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

دریاب که من طاقت هجر تو ندارم

بشتاب که افتاد به جان بهر تو کارم

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1497

چون خاک شوم گر گذری سوی مزارم

بوی جگر سوخته یابی ز غبارم

جامی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 596

گر دست دهد خاکِ کفِ پایِ نگارم

بر لوحِ بَصَر خطِّ غباری بنگارم

حافظ»غزلیات»غزل شمارهٔ 325

فریاد که از کوتهی بخت ندارم

دستی که ترا تنگ در آغوش فشارم

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 5901

بر من نظری کن، که منت عاشق زارم

دلدار و دلارام به غیر از تو ندارم

عراقی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 174

زخمی به دل از دست نگارین تو دارم

یارب‌که شود برگ حنا سنگ مزارم

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2143

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور