صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 1093

غزل شمارهٔ 1093

شاعر: رومی

وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: ار

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: قصیده

صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
روستایی بچه‌ای هست درون بازار
دغلی لاف زنی سخره کنی بس عیار
22
که از او محتسب و مهتر بازار بدرد
در فغانند از او از فقعی تا عطار
33
چون بگویند چرا می‌کنی این ویرانی
دست کوته کن و دم درکش و شرمی می‌دار
44
او دو صد عهد کند گوید من بس کردم
توبه کردم نتراشم ز شما چون نجار
55
بعد از این بد نکنم عاقل و هوشیار شدم
که مرا زخم رسید از بد و گشتم بیدار
66
باز در حین ببرد از بر همسایه گرو
بخورد بامی و چنگی همه با خمر و خمار
77
خویشتن را به کناری فکند رنجوری
که به یک ساله تب تیز بود گشته نزار
88
این هم از مکر که تا درفکند مسکینی
که بر او رحم کند او به گمان و پندار
99
پس بگوید که مرا مکنت چندین سیم است
پیش هر کس به فلان جای و نقدی بسیار
1010
هر که زین رنج مرا باز یکی یارانه
بکند در عوض آن بکنم من صد بار
1111
تا از این شیفته سر نیز تراشی بکند
به طریق گرو و وام به چار و ناچار
1212
چون بداند برود خاک کند بر سر او
جامه زد چاک به زنهار از این بی‌زنهار
1313
چون شود قصد که گیرند بپوشد ازرق
صوفیی گردد صافی صفت بی‌آزار
1414
یک زبان دارد صد گز که به ظاهر سگزست
چون به زخمش نگری باشد چاهی پرمار
1515
به گهی کز سر عشرت لطف آغاز کند
شکرابت دهد او از شکر آن گفتار
1616
همه مهر و کرم و خاکی و عشق انگیزی
که بجوشد دل تو وز تو رود جمله قرار
1717
و گهی از سر فضل و هنر آغاز کند
که بگویی تو که لقمان زمانست به کار
1818
تا که از زهد و تقزز سخن آغاز کند
سر و گردن بتراشد چو کدو یا چو خیار
1919
روزی از معرفت و فقه بسوزد ما را
که بگویم که جنیدست و ز شیخان کبار
2020
چون بکاوی دغلی گنده بغل مکاری
آفتی مزبله‌ای جمله شکم طبلی خوار
2121
هیچ کاری نه از او جمله شکم خواری و بس
پس از آن گشت به هر مصطبه او اشکم خوار
2222
محتسب کو ز کفایت چو نظام الملکست
کرد از مکر چنین کس رخ خود در دیوار
2323
زاری آغاز کند او که همه خرد و بزرگ
همه یاریش کنند ار چه بدیدند یسار
2424
محتسب عقل تو است دان که صفاتت بازار
وان دغل هست در او نفس پلید مکار
2525
چون همه از کف او عاجز و مسکین گشتند
جمله گفتند که سحرست فن این طرار
2626
چونک سحرست نتانیم مگر یک حیله
برویم از کف او نزد خداوند کبار
2727
صاحب دید و بصیرت شه ما شمس الدین
که از او گشت رخ روح چو صد روی نگار
2828
چو از او داد بخواهیم از این بیدادی
او به یک لحظه رهاند همه را از آزار
2929
که اگر هیبت او دیو پری نشناسد
هر یکی زاهد عصری شود و اهل وقار
3030
برهندی همه از ظلمت این نفس لئیم
گر از او یک نظری فضل بتابند بهار
3131
خاک تبریز که از وی چو حریم حرم است
بس از او برخورد آن جان و روان زوار
◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

اختران را شب وصلست و نثارست و نثار

چون سوی چرخ عروسیست ز ماه ده و چار

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1092

اگلی نظم

پر ده آن جام می را ساقیا بار دیگر

نیست در دین و دنیا همچو تو یار دیگر

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1094

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

گر شود بحرِ کفِ همت تو موج زنان

ور شود ابر سر رایت تو توفان بار

رودکی»قصاید و قطعات»شمارهٔ 58

بامدادی که تفاوت نکند لیل و نهار

خوش بود دامن صحرا و تماشای بهار

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 25 - در وصف بهار

نیست بی خار درین بادیه یک آبله وار

پای فرسوده چه گل چیند ازین نشترزار؟

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 4659

باد دستانه مکن خرج نفس رازنهار

که برآردنفسی رازجگر صبح دوبار

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 4660

از پس پردهٔ دل دوش بدیدم رخ یار

شدم از دست و برفت از دل من صبر و قرار

عطار»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 387

اختران را شب وصلست و نثارست و نثار

چون سوی چرخ عروسیست ز ماه ده و چار

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 1092

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00