صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 3182

غزل شمارهٔ 3182

شاعر: رومی

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

قافیہ: یدی

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 5

صنف: غزل

Toggle stanza 1
1

بغداد همانست که دیدی و شنیدی

رو دلبر نوجوی، چو دربند قدیدی؟!

2

زین دیک جهان یک دو سه کفگیر بخوردی

باقی، همه دیک آن مزه دارد که چشیدی

3

الله مراد لی والله مریدی

فرقت علی الله عتیقی و جدیدی

4

من فرش شدم زیر قدم‌های قضاهاش

خود را نکشد فرش ز پاکی و پلیدی

5

لا خیر ولا میر، سوی الله تعالی

فالغیبة عنه نفسا غیر سدید

6

از راحت و دردش نکشم خویش، و ندزدم

قفلی دهدم حکم حق، و گاه کلیدی

7

لا ارفع عنه بصری طرفة عین

لا امنع عن رب ظریقی و تلیدی

8

مرا هو العین و بالعین تطری

روحی، و عمادی، و عتادی، و عتیدی

9

رو خویش درانداز چو گوی، ارچه زنندت

شه را تو به میدان نه که بازیچهٔ عیدی؟!

10

این خلق چو چوگان و، زننده ملک و بس

فاعل همه او دان، به قریبی و بعیدی

11

از ناز برون آی، کزین ناز به ارزی

تو روشنی چشم حسینی، نه یزیدی

12

صالحت و بایعت مع‌العشق علی ان

یاتینی محیاه نصیری و شهیدی

13

لا اقسم بالوعد و بالصادق فیه

ان قد ملاء العشق مرادی بمریدی

14

هرجای که خشکیست درین بحر در آرید

تا تر شود و تازه و غرقاب مجیدی

15

الغصة والصحو جزاء لشحیح

والقهوة والسکر وفاق لسعید

16

العزةلله تعالی، فتعالوا

فالعز من الله نثار لعبید

17

یا خامد یا جامد یا منکر سکری

یا قایم فی‌الصورة، یا شر حسیدی

18

ارواح درین گلشن چون سرو روانند

تو همچو بنفشه به جوانی چه خمیدی؟!

19

لا حول ولا قوة الا بملیک

یجعلک ملیکا وسنا کل ولید

20

ای آهوی خوش ناف بران ناف عبر، باف

کز سوسن و از سنبل آن پار چریدی

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ما انصف ندمانی، لو انکر ادمانی

فالقهوة من شرطی، لاالتوبة من شانی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3181

اگلی نظم

ای جان، چندان خوبی، نوباوهٔ یعقوبی

خرخاشی، آشوبی، جانها را مطلوبی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3183

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

مال‌داری را شنیدم که به بُخْلْ چنان معروف بود که حاتمِ طایی در کَرَم. ظاهرِ حالش به نعمتِ دنیا آراسته و خِسَّتِ نفسِ جِبِلّی در وی همچنان مُتَمَکِّن، تا به جایی که نانی به جانی از دست ندادی و گربهٔ بُوهُرَیْرَه را به لقمه‌ای ننواختی و سگِ اصحابِ الکَهف را استخوانی نینداختی. فی‌الجمله، خانهٔ او را کس ندیدی در گشاده و سفرهٔ او را سر گشاده.

درویش به جز بویِ طعامش نشنیدی

سعدی»گلستان»باب سوم در فضیلت قناعت»حکایت شمارهٔ 22

یک روز گل از یاسمن صبح نچیدی

پستان سحر خشک شد از بس نمکیدی

صائب»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 6948

ای دل تو در این غارت و تاراج چه دیدی

تا رخت گشادی و دکان بازکشیدی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2626

تو دوش رهیدی و شب دوش رهیدی

امروز مکن حیله که آن رفت که دیدی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2631

ای آنک به دل‌ها ز حسد خار خلیدی

این‌ها همه کردی و در آن گور خزیدی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 2638

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور