صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 3052

غزل شمارهٔ 3052

شاعر: رومی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: ادی

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 3

صنف: غزل

Toggle stanza 1
11

چه باده بود که در دور از بگه دادی

که می‌شکافد دور زمانه از شادی

22

نبود باده به جان تو راست گو که چه بود

بهانه راست مکن کژ مگو به استادی

33

چه راست می‌طلبی ای دل سلیم از او

که راست نیست به جز قد او در این وادی

44

تو راست باش چو تیر و حریف کژ چو کمان

چو تیر زه به دهان گیر چون درافتادی

55

ازانک راستی تو غلام آن کژی است

اگر تو تیری بهر کمان کژ زادی

66

بیار بار دگر تا ببینم آن چه میْ است

که جان عارف مستی و خصم زهادی

77

نکو ندیدم آن بار سخت تشنه بدم

بیار بار دگر چون مطیع و منقادی

88

نمی‌فریبمت این یک بیار و دیگر بس

کی با تو حیله کند حیله را تو بنیادی

99

فریب و عشوه تو تلقین کنی دو عالم را

ولی مرا مددی ده چو خنب بگشادی

1010

چو جمع روزه گشادند خیک را بمبند

که عیش را تو عروسی و هم تو دامادی

1111

اگر به خوک از آن خیک جرعه‌ای بدهی

به پیش خوک کند شیر چرخ آحادی

1212

چو نام باده برم آن توی و آتش تو

وگر غریو کنم در میان فریادی

1313

چنان نه‌ای تو که با تو دگر کسی گنجد

ولی ز رشک لقب‌های طرفه بنهادی

1414

گهی سبو و گهی جام و گه حلال و حرام

همه توی که گهی مهدیی و گه هادی

1515

به نور رفعت ماهی به لطف چون گلزار

ولی چو سرو و چو سوسن ز هر دو آزادی

1616

ولی چو ای همه گویم نداندت اجزا

که فرد جزو نداند به غیر افرادی

1717

مثل به جزو زنم تا که جزو میل کند

چو میل کرد کشانیش تو به آبادی

1818

بیار مفخر تبریز شمس تبریزی

مثال اصل که اصل وجود و ایجادی

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

به عاقبت بپریدی و در نهان رفتی

عجب عجب به کدامین ره از جهان رفتی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3051

اگلی نظم

ز قیل و قال تو گر خلق بو نبردندی

ز حسرت و ز فراقت همه بمردندی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3053

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

به خرمی و به خیر آمدی و آزادی

که از صروف زمان در امان حق بادی

سعدی»مواعظ»قصاید»قصیدهٔ شمارهٔ 54 - در ستایش

بداد پندم استاد عشق ز استادی

که هین بترس ز هر کس که دل بدو دادی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3099

پدید گشت یکی آهوی در این وادی

به چشم آتش افکند در همه نادی

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3103

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور