صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. عرفی
  2. »قصیده‌ها
  3. »شمارهٔ 58 - در منقبت مولای متقیان

شمارهٔ 58 - در منقبت مولای متقیان

شاعر: عرفی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: اری

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 28

صنف: قصیده

Toggle stanza 1
1

دمی که لشکر غم صف کشد به خونخواری

دلم بناله دهد منصب علمداری

2

خراب نرگس مستانه توام که نهد

هزار شیوه مستی به طبع هشیاری

3

مریض عشق تو را اشتها از آن بیش است

که بعد مرگ بیاساید از جگرخواری

4

دلی توجه آن حسن جاودان یابد

که فیض نامیه اش با جگر کند یاری

5

هزار چشمه خون سر زند ز هر ذره

چو بعد مرگ به خاکم قدم بیفشاری

6

چنان به شهر دلم جنس درد ارزانست

که بلهوس کندش رغبت خریداری

7

زخوش متاعی بازار عشق می ترسم

که دست حسن ببندد کساد بازاری

8

در آن دیار بسودا رود دلم که دهند

جوی ملال بعمر ابد به بسیاری

9

زبس ملال و جدایی تنم ز صحبت جان

چو زخم عشق زمرهم ، تمام بیزاری

10

بدرد عشق که هرگز بذوق گریه من

نکرد قهقه شوق کبک کهساری

11

هوای شهر محبت چنان مرض خیز است

که مرگ بر اثر خود رود ز بیماری

12

منم خراب عمارت بکشوری که در او

بود بدست خرابی عنان معماری

13

چنان بعشق تو درسکر درد بی تابم

که تنگ حوصلگان بیقرار در زاری

14

زجیب غم که برآرد سرم که طالع من

بخصم شاه دهد مایه نگونساری

15

شه سریر سخاوت علی که ابر کفش

بذوق دیده عاشق کند گهر باری

16

مخالفش چو درآید بزمره اسلام

کند بدست ملک تار سبحه زناری

17

نجوم سبعه اگر صیت عدل او شنوند

نهند برگ تساوی بجیب سیاری

18

بدیده ای که بنوک سنان او نگرد

کند بگاه اعادت نگاه مسماری

19

زهی جواد که تأثیر نام جان بخشش

نشاند گوهر صحت بفرق بیماری

20

اگر بعون سبک روحیت عوارض ثقل

ز طبع سلسله حادثات برداری

21

سزد که حسرت دیدار بر دل عاشق

بگاه نزع شود مایه سبکساری

22

چو برق عزم تو بر چرخ پرتو اندازد

بدست مهر بسوزد عنان سیاری

23

جهان بجاه و جلالت بغایتی پرشد

که آسمان حرکت میکند بدشواری

24

شعاع دیده آن کس که روی خصم تو دید

کند بآینه آفتاب زنگاری

25

مسیح خلق ترا در زمان ماضی بود

بجیب دلبر کنعان دکان عطاری

26

نهیب عدل تو در طبع آسمان محیل

که شیشه است لبالب زمردم آزاری

27

بسان رنگ زلیخا و زلف مشکینش

بروی هم شکند شیوه های طراری

28

بعهد عدل تو کز بیم رفع امنیت

کنند دل شکنان غمزه را نگهداری

29

ز روی فتنه خوابیده تا مگس راند

دهد زمانه مگس ران بدست بیداری

30

تبارک الله آن برق سیر کز دنبال

چو نور سایه بدزدد بگرم رفتاری

31

سبکروی که زمین را بپویه بنوازد

چو نور سایه او در محل سیاری

32

برنج خصمت اگر بلهوس درآمیزد

چو پیر عشق شود ناله هوس کاری

33

بمدح کرده سرایت رموز عشق رواست

گزیرش از سریان نیست علت ساری

34

منم که طالع فیروز من بگاه عروج

دهد بتخت ثری مایه نگو نساری

35

فلک بسهوم اگر داد راه بردرکام

کلید عهد بوی بسته عهد مسماری

36

دلم بعون شکایت زغم تهی نشود

چو نظم من زمعانی بسعی نثاری

37

زهی شکنجه طالع که مرگ ظلم گرای

ملول گشت و ندارد سرمدد کاری

38

بزیر تیغ هلاکم ز بار درد رواست

که بار منت مردن کشم بسرباری

39

بروزگار فریبم سپهر شعبده باز

تنگ متاع شد از جنسهای عیاری

40

هزار جرعه زهر از لبم فرو ریزد

تبسمی که بطالع کنم بدشواری

41

خموش عرفی از این شکوه ملال انگیز

زلاف حوصله یادآر و طی کن این زاری

42

بیان درد دل است این دعای شه نبود

که بی ملال بود با اجابت باری

43

همیشه تا نفس گرم نیکبختان است

بیک لباس درون با اجابت باری

44

حسود جاه تو باد از رحمت یزدان

چنان بعید که ناقوسیان زناری

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بود درکتم عدم بکر طبیعت را جای

که خرد بر سرش استاده همی گفت برآی

عرفی»قصیده‌ها»شمارهٔ 57 - در تهنیت تولد فرزند خانخان

اگلی نظم

به سعی جوهر اندیشه راز دین مگشای

کلید موم و سر قفل آهنین مگشای

عرفی»قصیده‌ها»شمارهٔ 59 - حکمت و موعظت

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

بدین صفت که ببستی کمر به خونخواری

درست شد که نداری سر وفاداری

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1911

هزار شکر خدا را که چون تو دلداری

نمود روی به من بعد مدتی یاری

امیرخسرو دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 1990

به جلوهٔ تو نگه را ز حیرت اظهاری

ببالد از مژه انگشتهای زنهاری

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2692

به یأس هم نپسندید ننگ بیکاری

دل شکستهٔ ماکرد ناله معماری

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2693

خطاپرست مباش‌ ای ز راستی عاری

که ‌گر سپهر شوی می‌کشی نگو نساری

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2694

دمی‌ که عجز شود دستگاه بیکاری

گره گشایی ناخن کشد به سر خاری

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2695

چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاری

خورد ز غیرت روی تو هر گلی خاری

حافظ»غزلیات»غزل شمارهٔ 443

منم که کار ندارم به غیر بی‌کاری

دلم ز کار زمانه گرفت بیزاری

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3054

بیا بیا که نیابی چو ما دگر یاری

چو ما به هر دو جهان خود کجاست دلداری

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3055

تو در عقیله ترتیب کفش و دستاری

چگونه رطل گران خوار را به دست آری

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 3067

مزید تلاش کریں

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور