صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. خیام
  2. »ترانه‌های خیام (صادق هدایت)
  3. »دم را دریابیم [143-108]
  4. »رباعی 115

رباعی 115

شاعر: خیام

وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی)

قافیہ: از

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 66

صنف: رباعی

Toggle stanza 1
1

وقت سحر است، خیز ای مایهٔ ناز

نرمک‌نرمک باده خور و چنگ نواز

2

کآن‌ها که به جایند نپایند کسی

و آن‌ها که شدند، کس نمی‌آید باز!

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هنگام سپیده‌دم خروس سحری

دانی که چرا همی‌کند نوحه‌گری؟

خیام»ترانه‌های خیام (صادق هدایت)»دم را دریابیم [143-108]»رباعی 114

اگلی نظم

هنگام صَبوح ای صنمِ فرخْ‌پی

برساز ترانه‌ای و پیش آور می

خیام»ترانه‌های خیام (صادق هدایت)»دم را دریابیم [143-108]»رباعی 116

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

حصری - قدس الله تعالی سره - گفته است: الصوفی (هو)الذی لایوجد بعد عدمه و لایعدم (بعد) وجوده یعنی: صوفی آن است که چون از وجود طبیعی خود فانی شود دیگر به آن باز نگردد که: الفانی لا یرد و بعد از آن چون به وجود حقانی و بقای بعد الفنا محقق گردد دیگر فانی نشود.

خوش آن که چون نیست شد از این نقش مجاز

جامی»بهارستان»روضهٔ نخستین (در ذکر احوال مشایخ صوفیه)»بخش 31

این کنج فراغت است و خلوتگه راز

اسباب حضور دل در او یافته ساز

جامی»دیوان اشعار»رباعیات»شمارهٔ 23

گنجشک ضعیف توام ای مایه ناز

افتاده به دام تو به صد عجز و نیاز

جامی»دیوان اشعار»رباعیات»شمارهٔ 59

در سنبلش آویختم از روی نیاز

گفتم «من سودازده را کار بساز»

حافظ»رباعیات»رباعی شمارهٔ 22

چون کُشته ببینی‌ام، دو لب گشته فراز

از جان تهی این قالب فرسوده به آز

رودکی»رباعیات»رباعی شمارهٔ 16

ای جان سماع و روزه و حج و نماز

وی از تو حقیقت شده بازی و مجاز

رومی»دیوان شمس»رباعیات»رباعی شمارهٔ 932

ای جان لطیف بیغم عشق مساز

در هر نفسش هزار روزه است و نماز

رومی»دیوان شمس»رباعیات»رباعی شمارهٔ 933

ای عشق تو داده باز جان را پرواز

لطف تو کشیده چنگ جان را در ساز

رومی»دیوان شمس»رباعیات»رباعی شمارهٔ 938

ای کرده ز نقش آدمی چنگی ساز

جانها همه اقوال تو از روی نیاز

رومی»دیوان شمس»رباعیات»رباعی شمارهٔ 940

امشب که گشاده است صنم با ما راز

ای شب چه شبی که عمر تو باد دراز

رومی»دیوان شمس»رباعیات»رباعی شمارهٔ 944

مزید تلاش کریں

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور