صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. بیدل دهلوی
  2. »غزلیات
  3. »غزل شمارهٔ 1696

غزل شمارهٔ 1696

شاعر: بیدل دهلوی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: یر

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

Toggle stanza 1
1

زهی ز روی تو آیینه آفتاب میر

نگه به سیر جبین تو موج ساغر شیر

2

به عالمی که تویی نارساست کوششها

وگرنه نالهٔ عاشق نمی‌کند تقصیر

3

بیاض شعر به توفان رود چو کاغذ باد

ز وصف زلف تو گر مصرعی کنم تحریر

4

ز حال ما به تغافل گذشتن آسان نیست

چو آب آینه داریم خاک دامنگیر

5

سپند نیم نفس بال اختیار نداشت

که بست محمل پرواز ما به دوش صفیر

6

ز چشم اهل تحیر نشان اشک مخواه

که کس گلاب نمی‌گیرد از گل تصویر

7

به زندگی چو نفس بی‌تلاش نتوان زیست

هوای راحت اگر افشرد دماغ‌، بمیر

8

بجاست با همه وحشت تعلق اوهام

نشد به ناله میسر گسستن زنجیر

9

به اشک و آه که جز دام ناامیدی نیست

چو شمع چند کنم رنگ رفته را تسخیر

10

فغان که بسمل محروم من به رنگ شرار

نبرد ذوق تپیدن به فرصت یک تیر

11

به خاک ریخت فلک بال طاقتم بیدل

به حکم هفت کمان تا کجا پرد یک تیر

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

به صفحه‌ای‌ که حدیث جنون‌ کنم تحریر

ز سطر، ناله تراود چو شیون از زنجیر

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 1695

اگلی نظم

غبار فرصت از این خاکدان وهم مگیر

که پیرگشت سحرتا دهن‌گشود به شیر

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 1697

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

نصیحتی کُنَمَت بشنو و بهانه مَگیر

هر آنچه ناصِحِ مُشْفِق بگویَدَت بپذیر

حافظ»غزلیات»غزل شمارهٔ 256

همی بکشتی تا در عدو نماند شجاع

همی بدادی تا در ولی نماند فقیر

رودکی»قصاید و قطعات»شمارهٔ 65

چو رو به برج شرف کرد آفتاب منیر

دمید فاتحه فتح بر حصار اسیر

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 21 - ایضا این قصیده در مدح ابوالمظفر جلال الدین هنگام فتح قلعه اسیر گفته شده

به صفحه‌ای‌ که حدیث جنون‌ کنم تحریر

ز سطر، ناله تراود چو شیون از زنجیر

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 1695

غبار فرصت از این خاکدان وهم مگیر

که پیرگشت سحرتا دهن‌گشود به شیر

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 1697

نه غنچه عافیت افسون‌، نه‌ گل بقا تأثیر

جهان رنگ‌، شکست ‌که می‌کند تعمیر

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 1698

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور