صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثامن ذکرالسطان یستنزل‌الامان
  4. »بخش 15 - در عدل پادشاه و صفت آن

بخش 15 - در عدل پادشاه و صفت آن

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

عدل کن زانکه در ولایت دل

دَرِ پیغمبری زند عادل

22

در شبانی چو عدل کرد کلیم

داد پیغمبریش اله کریم

33

تا شبانی نکرد بر حیوان

کی شبان گشت بر سرِ انسان

44

عدل در دست آنکه دادگرست

ناوک مرگ را قوی سپرست

55

مرگ را هیچ ناید از عادل

زانکه دارد ز عدل عادل دل

66

شاه پُر دل ستیزه کار بود

شاه بد دل همیشه خوار بود

77

شاه عادل میان نیک و بدست

تیز و ظالم هلاک خلق و خودست

88

بر میانه بود شه عادل

نبود شیرخو نه اشتر دل

99

ملک را شاه ظالم پُر دل

به ز سلطان عاجز عادل

1010

داد کس شاه عاجز با داد

نتواند ستد نه یارد داد

1111

شاه جایر ز ملک و دین تنهاست

جان به انصاف طبع در تنهاست

1212

دل شه چون ز عجز خونابه‌ست

او نه شاهست نقش گرمابه‌ست

1313

عدل شه نعمت خداوندست

جور او پای خلق را بندست

1414

شاه عادل چو کشتی نوحست

که ازو امن و راحت روحست

1515

شاه جایر چو موج طوفانست

زو خرابی خانه و جانست

1616

باشد اندر خراب و آبادان

عدل شه غیث و جور شه طوفان

1717

طالب شاه عادلست جهان

تو نیت خوب کن جهان بستان

1818

هرکه دارد به داد و دین عالَم

به خدا ار بود ز مَهدی کم

1919

کو نه مهدی به سست عهدی شد

او بدین و به داد مَهدی شد

2020

تو بری شو ز جور و بدعهدی

کافرم گر نخوانمت مَهدی

2121

فرّ انصاف و زیب شید یکیست

بیخ بیداد و شاخ بید یکیست

2222

ساختن راست شید بر گردون

سوختن راست بید بر هامون

2323

با ستم سور مملکت شوریست

بی‌الف نقش داوری دوریست

2424

پادشاه مسلّط و مغرور

از خدای و ز خلق باشد دور

2525

از خدای و اجل بی‌آگاهی

ایمن از ناوک سحرگاهی

2626

ای بسا تاج و تخت مرجومان

لخت لخت از دعای مظلومان

2727

ای بسا رایت عدو شکنان

سرنگون از دعای پیرزنان

2828

ای بسا تیرهای گنجوران

شاخ شاخ از دعای رنجوران

2929

ای بسا نیزه‌های جبّاران

پار پار از دعای غم خواران

3030

ای بسا باد و بوش تکسینان

ترت و مرت از دعای مسکینان

3131

ای بسا بادگیر و طارم و تیم

زیر و بالا ز آب چشم یتیم

3232

ای بسا رفته ملک پر هنران

زار زار از دعای بی‌پدران

3333

آنچه یک پیرزن کند به سحر

نکند صد هزار تیر و تبر

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

حاجبی بُرد جام نوشروان

دید آن شاه و کرد ازو پنهان

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثامن ذکرالسطان یستنزل‌الامان»بخش 14 - حکایت در حلم و بردباری نوشیروان

اگلی نظم

روزی از روزها به وقت بهار

رفت محمود زاولی به شکار

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثامن ذکرالسطان یستنزل‌الامان»بخش 16 - حکایت در عدل و سیاست و جود پادشاه

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور