غزل شمارهٔ 914

شاعر: رومی

وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)

قافیہ: ود

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 18

صنف: قصیده

صداکار: عندلیب

ز بانگ پست تو ای دل بلند گشت وجود

تو نفخ صوری یا خود قیامت موعود

شنوده‌ام که بسی خلق جان بداد و بمرد

ز ذوق و لذت آواز و نغمه داوود

شها نوای تو برعکس بانگ داوودست

کز آن بمرد و از این زنده می‌شود موجود

ز حلق نیست نوایت ولیک حلقه رباست

هزار حلقه ربا را چو حلقه او بربود

دلا تو راست بگو دوش می کجا خوردی

که از پگاه تو امروز مولعی به سرود

سرود و بانگ تو زان رو گشاد می‌آرد

که آن ز روح معلاست نی ز جسم فرود

چو بند جسم نگشتی گشاد جان دیدی

که هر که تخم نکو کشت دخل بد ندرود

یقین که بوی گل فقر از گلستانیست

مرود هیچ کسی دید بی‌درخت مرود

خنک کسی که چو بو برد بوی او را برد

خنک کسی که گشادی بیافت چشم گشود

1010

خنک کسی که از این بوی کرته یوسف

دلش چو دیده یعقوب خسته واشد زود

1111

ز ناسپاسی ما بسته است روزن دل

خدای گفت که انسان لربه لکنود

1212

تو سود می طلبی سود می‌رسد از یار

ولی چو پی نبری کز کجاست سود چه سود

1313

ستاره ایست خدا را که در زمین گردد

که در هوای ویست آفتاب و چرخ کبود

1414

بسا سحر که درآید به صومعه مؤمن

که من ستاره سعدم ز من بجو مقصود

1515

ستاره‌ام که من اندر زمینم و بر چرخ

به صد مقامم یابند چون خیال خدود

1616

زمینیان را شمعم سماییان را نور

فرشتگان را روحم ستارگان را بود

1717

اگر چه ذره نمایم ولیک خورشیدم

اگر چه جزو نمایم مراست کل وجود

1818

اگر چه قبله حاجات آسمان بوده‌ست

به آسمان منگر سوی من نگر بین جود

1919

ز روی نخوت و تقلید ننگ دارد از او

بلیس وار که خود بس بود خدا مسجود

2020

جواب گویدش آدم که این سجود او راست

تو احولی و دو می‌بینی از ضلال و جحود

2121

ز گرد چون و چرا پرده‌ای فرود آورد

میان اختر دولت میان چشم حسود

2222

ستاره گوید رو پرده تو افزون باد

ز من نماندی تنها ز حضرتی مردود

2323

بسا سال و جوابی که اندر این پرده‌ست

بدین حجاب ندیدی خلیل را نمرود

2424

چه پرده است حسد ای خدا میان دو یار

که دی چو جان بده‌اند این زمان چو گرگ عنود

2525

چه پرده بود که ابلیس پیش از این پرده

به سجده بام سموات و ارض می‌پیمود

2626

به رغبت و به نشاط و به رقت و به نیاز

به گونه گونه مناجات مهر می‌افزود

2727

ز پرده حسدی ماند همچو خر بر یخ

که آن همه پر و بالش بدین حدث آلود

2828

ز مسجد فلکش راند رو حدث کردی

حدیث می‌نشنود و حدث همی‌پالود

2929

چرا روم به چه حجت چه کرده‌ام چه سبب

بیا که بحث کنیم ای خدای فرد ودود

3030

اگر به دست تو کردی که جمله کرده تست

ضلالت و ثنی و مسیحیان و یهود

3131

مرا چه گمره کردی مراد تو این بود

چنان کنم که نبینی ز خلق یک محمود

3232

بگفت اگر بگذارم برآ به کوه بلند

وگر نه قعر فرورو چو لنگر مشدود

3333

تو را چه بحث رسد با من ای غراب غروب

اگر نه مسخ شدستی ز لعنت مورود

3434

خری که مات تو گردد ببرد از در ما

نخواهمش که بود عابد چو ما معبود

3535

ولی کسی که به دستش چراغ عقل بود

کجا گذارد نور و کجا رود سوی دود

3636

بگفت من به دمی آن چراغ را بکشم

بگفت باد نتاند چراغ صدق ربود

3737

هر آنک پف کند او بر چراغ موهبتم

بسوزد آن سر و ریشش چو هیزم موقود

3838

هزار شکر خدا را که عقل کلی باز

ز بعد فرقت آمد به طالع مسعود

3939

همه سپند بسوزیم بهر آمدنش

سپند چه که بسوزیم خویش را چون عود

4040

چو خویش را بنمود او ز خویش خود ببریم

به کوه طور چه آریم کاه دودآلود

4141

چو موش و مار شدستیم ساکن ظلمت

درون خاک مقیمان عالم محدود

4242

چو موش جز پی دزدی برون نه‌ایم از خاک

چه برخوریم از آن رفتن کژ مفسود

4343

چو موش ماش رها کرد اژدهاش کنی

چو گربه طالع خوانش شود جمله اسود

4444

خدای گربه بدان آفرید تا موشان

نهان شوند به خاک اندرون به حبس خلود

4545

دم مسیح غلام دمت که پیش از تو

بد از زمانه دم گیر راه دم مسدود

4646

همه کسان کس آنند کش کسی کرد او

همه جهانش ببخشید چون بر او بخشود

4747

خموش باش که گفتار بی‌زبان داری

که تار او نبود نطق و بانگ و حرفش پود

4848

چو سر ز سجده برآورد شمس تبریزی

هزار کافر و مؤمن نهاد سر به سجود

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ببار باده روشن که صبح روی نمود

که در چنین نفسی بی‌شراب نتوان بود

امیرخسرو دهلویدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 1037

ترانه های تحیت سرودهای درود

نثار مجلس سلطان عاقبت محمود

جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 157

زهی جمال تو خورشید آسمان شهود

تویی بدیع ترین نقش کارگاه وجود

جامیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 86

کنون که در چمن آمد گُل از عَدَم به وجود

بنفشه در قدمِ او نهاد سر به سجود

حافظغزلیاتغزل شمارهٔ 219

اگرچه عذر بسی بود روزگار نبود

چنان که بود به ناچار خویشتن بخشود

رودکیقصاید و قطعاتشمارهٔ 44

تو را سماع نباشد که سوز عشق نبود

گمان مبر که برآید ز خام هرگز دود

سعدیدیوان اشعارغزلیاتغزل شمارهٔ 255

امیر ما عسل از دست خلق می‌نخورد

که زهر در قدح انگبین تواند بود

سعدیمواعظقطعاتشمارهٔ 105

چه گنج‌ها بنهادند و دیگری برداشت

چه رنج‌ها بکِشیدند و دیگری آسود

سعدیمواعظقطعاتشمارهٔ 106

هزار سال به امید تو توانم بود

اگر مراد برآید هنوز باشد زود

سعدیمواعظقطعاتشمارهٔ 110

اگر خدای نباشد ز بنده‌ای خشنود

شفاعت همه پیغمبران ندارد سود

سعدیمواعظغزلیاتغزل شمارهٔ 25

مزید تلاش کریں

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور