صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »دیوان شمس
  3. »غزلیات
  4. »غزل شمارهٔ 260

غزل شمارهٔ 260

شاعر: رومی

وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف)

قافیہ: ا

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 6

صنف: غزل

انگریزی ترجمہ: آربری
صداکاران: پزی ساتکنی عندلیب، بهناز
Toggle stanza 1
11
چرخ فلک با همه کار و کیا
گرد خدا گردد چون آسیا

The wheel of heaven, with all its pomp and splendour, circles around God like a mill.

22
گرد چنین کعبه کن ای جان طواف
گرد چنین مایده گرد ای گدا

My soul, circumambulate around such a Kaaba; beggar, circle about such a table.

33
بر مثل گوی به میدانش گرد
چونک شدی سرخوش بی‌دست و پا

Travel like a ball around in His polo-field, inasmuch as you have become happy and helpless.

44
اسب و رخت راست بر این شه طواف
گرچه بر این نطع روی جا به جا

Your knight and rook are circumambulating about the king, even though you move from place to place on this chessboard.

55
خاتم شاهی‌ت در انگشت کرد
تا که شوی حاکم و فرمانروا

He set on your finger the royal signet so that you might become a ruler having authority.

66
هر که به گرد دل آرد طواف
جان جهانی شود و دلربا

Whoever circumambulates about the heart becomes the soul of the world, heart-ravishing.

77
همره پروانه شود دل‌شده
گردد بر گرد سر شمع‌ها

The heart-forlorn becomes companion to the moth, he circles about the tip of the candle,

88
زانک تنش خاکی و دل آتشی‌ست
میل سوی جنس بود جنس را

Because his body is earthy and his heart of fire—congener has an inclination towards congener.

99
گرد فلک گردد هر اختری
زانک بود جنس صفا با صفا

Every star circles about the sky, because purity is the congener of purity.

1010
گرد فنا گردد جان فقیر
بر مثل آهن و آهن‌ربا

The mystic’s soul circles about annihilation, even as iron about a magnet,

1111
زانک وجود‌ست فنا پیش او
شسته نظر از حول و از خطا

Because annihilation is true existence in his sight, his eyes having been washed clean of squinting and error;

1212
مست همی‌کرد وضو از کمیز
کز حدثم بازرهان ربنا

The drunkard made ablution in urine, saying, “O Lord, deliver me out of impurity.”

1313
گفت نخستین تو حدث را بدان
کژمژ و مقلوب نباید دعا

God answered, “First realize what impurity is; it is not meet to pray crookedly and topsy-turvy.

1414
زانک کلید‌ست و چو کژ شد کلید
وا شدنِ قفل نیابی عطا

For prayer is a key; and when the key is crooked, you will not attain the favour of opening the lock.”

1515
خامش کردم همگان برجهید
قامت چون سرو بتم زد صلا

I fall silent; all of you, leap up! The cypress-like stature of my idol cries come!

1616
خسرو تبریز شهم شمس دین
بستم لب را تو بیا برگشا

Emperor of Tabriz, my King, Shams-i D¯ın, I have closed my lips; do you come, and open!

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

پیش کش آن شاه شکر‌خانه را

آن گهر روشن دردانه را

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 259

اگلی نظم

هان ای طبیب عاشقان سودایی‌یی دیدی چو ما‌؟

یا صاحبی اننی مستهلک لو لاکما

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 261

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

ای نفسِ خرّمِ بادِ صبا

از برِ یار آمده‌ای، مرحبا!

سعدی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 2

هین که منم بر در در برگشا

بستن در نیست نشان رضا

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 250

پیشتر آ پیشتر ای بوالوفا

از من و ما بگذر و زوتر بیا

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 251

نذر کند یار که امشب تو را

خواب نباشد ز طمع برتر آ

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 252

خیز صبوحی کن و درده صلا

خیز که صبح آمد و وقت دعا

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 255

گر بنخسبی شبی ای مه لقا

رو به تو بنماید گنج بقا

رومی»دیوان شمس»غزلیات»غزل شمارهٔ 258

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00