صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر دوم
  4. »بخش 69 - باز تقریر ابلیس تلبیس خود را

بخش 69 - باز تقریر ابلیس تلبیس خود را

How Iblís once more exhibited his deceit.

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
گفت هر مردی که باشد بد گمان
نشنود او راست را با صد نشان

He said, “No man that thinks evil (is suspicious) would hearken to the truth notwithstanding a hundred signs (that pointed it out).

22
هر درونی که خیال‌اندیش شد
چون دلیل آری خیالش بیش شد

Every mind that has conceived fancies (suspicions)—when you bring forward proof, its fancy is increased.

33
چون سخن در وی رود علت شود
تیغ غازی دزد را آلت شود

When (sound and true) words enter it, they become a disease (they are corrupted and falsified): the holy warrior's sword becomes a tool for the thief.

44
پس جواب او سکوت است و سکون
هست با ابله سخن گفتن جنون

Therefore the answer to him is silence and rest: to talk with a fool is madness.

55
تو ز من با حق چه نالی ای سلیم؟
تو بنال از شر آن نفس لئیم

Why do you complain to God of me, O simpleton? Complain of the wickedness of that vile fleshly soul.

66
تو خوری حلوا تو را دنبل شود
تب بگیرد طبع تو مختل شود

You eat halwá (sweetmeat), (then) boils break out in you, fever lays hold of you, your health is disordered.

77
بی‌گنه لعنت کنی ابلیس را
چون نبینی از خود آن تلبیس را

You curse Iblís, guiltless (though he is). How do you not see (that) that deception (proceeds) from yourself?

88
نیست از ابلیس، از تست ای غوی
که چو روبه سوی دنبه می‌روی

It is not (the fault) of Iblís, it is (the fault) of yourself, O misguided one, that you are running like a fox towards the sheep's fat tail.

99
چونک در سبزه ببینی دنبه‌ها
دام باشد، این ندانی تو چرا؟

When you see the fat tails in the green field, ’tis a snare. Why are you ignorant of this?

1010
زان ندانی کت ز دانش دور کرد
میل دنبه چشم و عقلت کور کرد

You are ignorant because desire for the fat tail has made you far from knowledge and has blinded your (spiritual) eye and intelligence.

1111
حبک الاشیاء یعمیک یصم
نفسک السودا جنت لا تختصم

Your love of (sensual) things makes you blind and deaf; your black fleshly soul is the culprit: do not quarrel (with others).

1212
تو گنه بر من منه کژ کژ مبین
من ز بد بیزارم و از حرص و کین

Do not put the guilt on me, do not see upside down. I am averse to evil and greed and enmity.

1313
من بدی کردم پشیمانم هنوز
انتظارم تا دیَم گردد تموز

I did an evil deed and am still repenting: I am waiting that my night may turn to day.

1414
متهم گشتم میان خلق من
فعل خود بر من نهد هر مرد و زن

I have become suspect amongst mankind: every man and woman lay their (evil) actions on me (at my door).

1515
گرگ بیچاره اگرچه گُرْسِنه‌ست
متهم باشد که او در طَنْطَنه‌ست

The helpless wolf, though he is hungry, is suspected of being in luxury.

1616
از ضعیفی چون نتواند راه رفت
خلق گوید تُخَمه‌ست از لوت زفت

When, because of feebleness, he cannot go his way, people say it is indigestion (arising) from gross (rich and heavy) food.”

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

این حدیثش همچو دودست ای اله

دست گیر ار نه گلیمم شد سیاه

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 68 - نالیدن معاویه به حضرت حق تعالی از ابلیس و نصرت خواستن

اگلی نظم

گفت غیر راستی نرهاندت

داد سوی راستی می‌خواندت

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 70 - باز الحاح کردن معاویه ابلیس را

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00