صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر دوم
  4. »بخش 61 - وصیت کردن پیغامبر علیه السلام مر آن بیمار را و دعا آموزانیدنش

بخش 61 - وصیت کردن پیغامبر علیه السلام مر آن بیمار را و دعا آموزانیدنش

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
گفت پیغامبر مر آن بیمار را
این بگو کای سهل‌کن دشوار را
22
آتنا فی دار دنیانا حسن
آتنا فی دار عقبانا حسن
33
راه را بر ما چو بستان کن لطیف
منزل ما خود تو باشی ای شریف
44
مؤمنان در حشر گویند ای ملک
نی که دوزخ بود راه مشترک
55
مؤمن و کافر برو یابد گذار
ما ندیدیم اندرین ره دود و نار
66
نک بهشت و بارگاه آمنی
پس کجا بود آن گذرگاه دنی
77
پس ملک گوید که آن روضهٔ خضر
که فلان جا دیده‌اید اندر گذر
88
دوزخ آن بود و سیاستگاه سخت
بر شما شد باغ و بستان و درخت
99
چون شما این نفس دوزخ‌خوی را
آتشی گبر فتنه‌جوی را
1010
جهدها کردید و او شد پر صفا
نار را کشتید از بهر خدا
1111
آتش شهوت که شعله می‌زدی
سبزهٔ تقوی شد و نور هدی
1212
آتش خشم از شما هم حلم شد
ظلمت جهل از شما هم علم شد
1313
آتش حرص از شما ایثار شد
و آن حسد چون خار بد گلزار شد
1414
چون شما این جمله آتشهای خویش
بهر حق کشتید جمله پیش پیش
1515
نفس ناری را چو باغی ساختید
اندرو تخم وفا انداختید
1616
بلبلان ذکر و تسبیح اندرو
خوش سرایان در چمن بر طرف جو
1717
داعی حق را اجابت کرده‌اید
در جحیم نفس آب آورده‌اید
1818
دوزخ ما نیز در حق شما
سبزه گشت و گلشن و برگ و نوا
1919
چیست احسان را مکافات ای پسر
لطف و احسان و ثواب معتبر
2020
نی شما گفتید ما قربانییم
پیش اوصاف بقا ما فانییم
2121
ما اگر قلاش و گر دیوانه‌ایم
مست آن ساقی و آن پیمانه‌ایم
2222
بر خط و فرمان او سر می‌نهیم
جان شیرین را گروگان می‌دهیم
2323
تا خیال دوست در اسرار ماست
چاکری و جانسپاری کار ماست
2424
هر کجا شمع بلا افروختند
صد هزاران جان عاشق سوختند
2525
عاشقانی کز درون خانه‌اند
شمع روی یار را پروانه‌اند
2626
ای دل آنجا رو که با تو روشنند
وز بلاها مر تو را چون جوشنند
2727
بر جنایاتت مواسا می‌کنند
در میان جان ترا جا می‌کنند
2828
زان میان جان تو را جا می‌کنند
تا تو را پر باده چون جامی‌ کنند
2929
در میان جان ایشان خانه گیر
در فلک خانه کن ای بدر منیر
3030
چون عطارد دفتر دل وا کنند
تا که بر تو سرها پیدا کنند
3131
پیش خویشان باش چون آواره‌ای
بر مه کامل زن ار مه پاره‌ای
3232
جزو را از کل خود پرهیز چیست
با مخالف این همه آمیز چیست
3333
جنس را بین نوع گشته در روش
غیبها بین عین گشته در رهش
3434
تا چو زن عشوه خری ای بی‌خرد
از دروغ و عشوه کی یابی مدد
3535
چاپلوس و لفظ شیرین و فریب
می‌ستانی می‌نهی چون زن به جیب
3636
مر تو را دشنام و سیلی شهان
بهتر آید از ثنای گمرهان
3737
صفع شاهان خور مخور شهد خسان
تا کسی گردی ز اقبال کسان
3838
زانک ازیشان خلعت و دولت رسد
در پناه روح جان گردد جسد
3939
هر کجا بینی برهنه و بی‌نوا
دان که او بگریختست از اوستا
4040
تا چنان گردد که می‌خواهد دلش
آن دل کور بد بی‌حاصلش
4141
گر چنان گشتی که استا خواستی
خویش را و خویش را آراستی
4242
هر که از استا گریزد در جهان
او ز دولت می‌گریزد این بدان
4343
پیشه‌ای آموختی در کسب تن
چنگ اندر پیشهٔ دینی بزن
4444
در جهان پوشیده گشتی و غنی
چون برون آیی ازینجا چون کنی
4545
پیشه‌ای آموز کاندر آخرت
اندر آید دخل کسب مغفرت
4646
آن جهان شهریست پر بازار و کسب
تا نپنداری که کسب اینجاست حسب
4747
حق تعالی گفت کین کسب جهان
پیش آن کسبست لعب کودکان
4848
همچو آن طفلی که بر طفلی تند
شکل صحبت‌کن مساسی می‌کند
4949
کودکان سازند در بازی دکان
سود نبود جز که تعبیر زمان
5050
شب شود در خانه آید گرسنه
کودکان رفته بمانده یک تنه
5151
این جهان بازی‌گهست و مرگ شب
باز گردی کیسه خالی پر تعب
5252
کسب دین عشقست و جذب اندرون
قابلیت نور حق را ای حرون
5353
کسب فانی خواهدت این نفس خس
چند کسب خس کنی بگذار بس
5454
نفس خس گر جویدت کسب شریف
حیله و مکری بود آن را ردیف
◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

گفت پیغامبر مر آن بیمار را

چون عیادت کرد یار زار را

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 60 - تتمهٔ نصیحت رسول علیه السلام بیمار را

اگلی نظم

در خبر آمد که آن معّاویه

خفته بد در قصر در یک زاویه

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 62 - بیدار کردن ابلیس معاویه را کی خیز وقت نمازست

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00