صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر چهارم
  4. »بخش 96 - گفتن موسی علیه‌السلام فرعون را کی از من یک پند قبول کن و چهار فضیلت عوض بستان

بخش 96 - گفتن موسی علیه‌السلام فرعون را کی از من یک پند قبول کن و چهار فضیلت عوض بستان

How Moses, on whom be peace, said to Pharaoh, “Accept one counsel from me and take four excellent qualities as recompense.”

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

هین ز من بپذیر یک چیز و بیار

پس ز من بستان عوض آن را چهار

Come, accept from me one thing and bring (it into practice), and then take from me four as recompense for that.”

2

گفت ای موسی کدامست آن یکی

شرح کن با من از آن یک اندکی

He replied, “O Moses, what is that one thing? Explain to me a little about that one thing.”

3

گفت آن یک که بگویی آشکار

که خدایی نیست غیر کردگار

“That one thing,” said he, “is that thou shouldst say publicly that there is no god but the Maker,

4

خالق افلاک و انجم بر علا

مردم و دیو و پری و مرغ را

The Creator of the heavenly spheres and of the stars on high and of man and devil and genie and bird,

5

خالق دریا و دشت و کوه و تیه

ملکت او بی‌حد و او بی‌شبیه

The Creator of sea and plain and mountain and desert: His sovereignty is without limit and He is without like.”

6

گفت ای موسی کدامست آن چهار

که عوض بدهی مرا بر گو بیار

He (Pharaoh) said, “O Moses, what are those four things that thou wilt give me in recompense? Declare (what they are) and bring (them before me),

7

تا بود کز لطف آن وعدهٔ حسن

سست گردد چارمیخ کفر من

That perchance, by the favour of that goodly promise, the crucifixion (torment) of my unbelief may be assuaged.

8

بوک زان خوش وعده‌های مغتنم

برگشاید قفل کفر صد منم

9

بوک از تاثیر جوی انگبین

شهد گردد در تنم این زهر کین

Perchance, by the effect of the river of honey, this poison of hatred may be turned into honey in my body;

10

یا ز عکس جوی آن پاکیزه شیر

پرورش یابد دمی عقل اسیر

Or by the reflexion of the river of that pure milk, (my) captive intelligence may be nourished for a moment;

11

یا بود کز عکس آن جوهای خمر

مست گردم بو برم از ذوق امر

Or perchance, by the reflexion of those rivers of wine, I may be intoxicated and obtain a scent of the delight of (obedience to) the (Divine) command;

12

یا بود کز لطف آن جوهای آب

تازگی یابد تن شورهٔ خراب

Or perchance, by the favour of those rivers of water, my barren devastated body may gain refreshment—

13

شوره‌ام را سبزه‌ای پیدا شود

خارزارم جنت ماوی شود

Some verdure may appear on my barren soil, my thorn-brake may become the Garden of (everlasting) abode;

14

بوک از عکس بهشت و چار جو

جان شود از یاری حق یارجو

Perchance, by the reflexion of Paradise and the four rivers, my spirit, through God's befriending (it), may become a seeker of the Friend,

15

آنچنان که از عکس دوزخ گشته‌ام

آتش و در قهر حق آغشته‌ام

In the same fashion as from the reflexion of Hell I have become fire and am steeped in the wrath of God.

16

گه ز عکس مار دوزخ هم‌چو مار

گشته‌ام بر اهل جنت زهربار

At one moment, from the reflexion of the snake of Hell I have become (engaged in) dropping poison, like a snake, on those who shall dwell in Paradise;

17

گه ز عکس جوشش آب حمیم

آب ظلمم کرده خلقان را رمیم

18

من ز عکس زمهریرم زمهریر

یا ز عکس آن سعیرم چون سعیر

19

دوزخ درویش و مظلومم کنون

وای آنک یابمش ناگه زبون

I am now the Hell of the poor and oppressed: woe to him whom I suddenly find subject (to me)!”

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هین مکن زین پس فراگیر احتراز

که ز بخشایش در توبه‌ست باز

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 95 - بیان آنک در توبه بازست

اگلی نظم

گفت موسی که اولین آن چهار

صحتی باشد تنت را پایدار

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 97 - شرح کردن موسی علیه‌السلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعون

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور