صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر چهارم
  4. »بخش 97 - شرح کردن موسی علیه‌السلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعون

بخش 97 - شرح کردن موسی علیه‌السلام آن چهار فضیلت را جهت پای مزد ایمان فرعون

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
Toggle stanza 1
1

گفت موسی که اولین آن چهار

صحتی باشد تنت را پایدار

2

این علل‌هایی که در طب گفته‌اند

دور باشد از تنت ای ارجمند

3

ثانیا باشد ترا عمر دراز

که اجل دارد ز عمرت احتراز

Secondly, thou wilt have a long life, for death will be cautious of (attacking) thy life;

4

وین نباشد بعد عمر مستوی

که بناکام از جهان بیرون روی

And after a life uniform (in happiness) this will not be (the sequel, namely) that thou wilt go forth from the world against thy will;

5

بلک خواهان اجل چون طفل شیر

نه ز رنجی که ترا دارد اسیر

Nay, but (thou wilt go) desiring death as the sucking babe (desires milk), not on account of the pain that holds thee captive.

6

مرگ‌جو باشی ولی نه از عجز رنج

بلک بینی در خراب خانه گنج

Thou wilt be seeking death, but not from painful infirmity; nay, thou wilt see the treasure in the ruin of the house (of the body).

7

پس به دست خویش گیری تیشه‌ای

می‌زنی بر خانه بی‌اندیشه‌ای

Therefore with thine own hand thou wilt take a pick-axe and smite upon the house without any care;

8

که حجاب گنج بینی خانه را

مانع صد خرمن این یک دانه را

For thou wilt deem the house to be the barrier to the treasure, and this single grain to be the obstacle to a hundred corn-stacks.

9

پس در آتش افکنی این دانه را

پیش گیری پیشهٔ مردانه را

This grain, then, thou wilt cast into the fire and adopt the (only) profession that is worthy of a man.”

10

ای به یک برگی ز باغی مانده

هم‌چو کرمی برگش از رز رانده

O thou who because of (addiction to) a single leaf hast been left without (enjoyment of) a (whole) orchard, thou art like the worm which (desire for) a leaf has driven away from (deprived of) the vineyard.

11

چون کرم این کرم را بیدار کرد

اژدهای جهل را این کرم خورد

When Grace awakened this worm, this worm devoured the dragon of ignorance.

12

کرم کرمی شد پر از میوه و درخت

این چنین تبدیل گردد نیکبخت

The worm became a vineyard full of fruit and trees: even so is the blessed man transformed.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هین ز من بپذیر یک چیز و بیار

پس ز من بستان عوض آن را چهار

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 96 - گفتن موسی علیه‌السلام فرعون را کی از من یک پند قبول کن و چهار فضیلت عوض بستان

اگلی نظم

خانه بر کن کز عقیق این یمن

صد هزاران خانه شاید ساختن

رومی»مثنوی معنوی»دفتر چهارم»بخش 98 - تفسیر کُنْتُ کَنْزاً مَخْفیّاً فَأَحْبَبْتُ اَنْ اُعْرَفَ

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور