صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. رومی
  2. »مثنوی معنوی
  3. »دفتر دوم
  4. »بخش 71 - شکایت قاضی از آفت قضا و جواب گفتن نایب او را

بخش 71 - شکایت قاضی از آفت قضا و جواب گفتن نایب او را

How a cadi complained of the calamity of (holding) the office of cadi, and how his deputy answered him.

شاعر: رومی

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صنف: مثنوی

انگریزی ترجمہ: نکلسن
صداکار: عندلیب
Toggle stanza 1
11
قاضیی بنشاندند و می‌گریست
گفت نایب قاضیا گریه ز چیست

They installed a cadi, (and meanwhile) he wept. The deputy said, ‘O cadi, what are you weeping for?

22
این نه وقت گریه و فریاد تست
وقت شادی و مبارک‌باد تست

This is not the time for you to weep and lament: it is the time for you to rejoice and receive felicitations.’

33
گفت اه چون حکم راند بی‌دلی
در میان آن دو عالم جاهلی

‘Ah,’ said he, ‘how shall a man without insight pronounce judgement—an ignorant man (decide) between two who know?

44
آن دو خصم از واقعهٔ خود واقفند
قاضی مسکین چه داند زان دو بند

Those two adversaries are acquainted with their own case: what should the poor cadi know of those two tangles?

55
جاهلست و غافلست از حالشان
چون رود در خونشان و مالشان

He is ignorant and unaware of their (real) state: how should he proceed (to give judgment) concerning their lives and property?’

66
گفت خصمان عالم‌اند و علتی
جاهلی تو لیک شمع ملتی

He (the deputy) said, ‘The litigants know (the truth of their case) and (nevertheless) are unsound (prejudiced); you are ignorant (of the facts), but you are the luminary of the whole body (of Moslems),

77
زانک تو علت نداری در میان
آن فراغت هست نور دیدگان

Because you have no prejudice to interfere (with your discernment), and that freedom (from prejudice) is light to the eyes;

88
وان دو عالم را غرضشان کور کرد
علمشان را علت اندر گور کرد

While those two who know are blinded by their self-interest: prejudice has put their knowledge into the grave.

99
جهل را بی‌علتی عالم کند
علم را علت کژ و ظالم کند

Unprejudicedness makes ignorance wise; prejudice makes knowledge perverse and iniquitous.

1010
تا تو رشوت نستدی بیننده‌ای
چون طمع کردی ضریر و بنده‌ای

So long as you accept no bribe, you are seeing; when you act covetously, you are blind and enslaved.’

1111
از هوا من خوی را وا کرده‌ام
لقمه‌های شهوتی کم خورده‌ام

I have turned my nature away from vain desire: I have not eaten delicious morsels.

1212
چاشنی‌گیر دلم شد با فروغ
راست را داند حقیقت از دروغ

My heart, which tastes (and distinguishes), has become bright (like a clear mirror): it really knows truth from falsehood.

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

گفت غیر راستی نرهاندت

داد سوی راستی می‌خواندت

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 70 - باز الحاح کردن معاویه ابلیس را

اگلی نظم

تو چرا بیدار کردی مر مرا

دشمن بیداریی تو ای دغا

رومی»مثنوی معنوی»دفتر دوم»بخش 72 - به اقرار آوردن معاویه ابلیس را

◆

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00
◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور

0:000:00