صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. نظیری نیشابوری
  2. »دیوان اشعار
  3. »قصاید
  4. »شمارهٔ 31 - ایضا در منقبت امام هشتم

شمارهٔ 31 - ایضا در منقبت امام هشتم

شاعر: نظیری نیشابوری

وزن: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)

قافیہ: مداشتن

ہم وزن و قافیہ نظمیں: 3

صنف: قصیده

Toggle stanza 1
11

سیم و زر از بهر چیست وقف کرم داشتن

بر همه کردن نثار وز همه کم داشتن

22

سر به فلک می کشد ابر ز در ریختن

خاک به سر می کند کان ز درم داشتن

33

شیوه آزادگان دادن و نگرفتن است

عیب کریمان بود سود و سلم داشتن

44

همت دونان بود شاد به قسمت شدن

سنت خاصان بود ز آمده غم داشتن

55

سیرت مردان عشق پیش بلا رفتنست

بر هدف جان به زخم حمد رقم داشتن

66

معنی موعود را یافتن اندر وجود

صورت موجود را محو عدم داشتن

77

سور گرفتن به سوک، نوش مکیدن ز نیش

زندگی از مردگی، شهد ز سم داشتن

88

چشم گشادن به سر، وجد نمودن به دل

عقل نهادن ز سر، هوش بدم داشتن

99

داد ازین مشت زرق دلق سیاهان عصر

هست همه کارشان، نور ظلم داشتن

1010

جای ورع کرم وار، فرد و مجرد شدن

گاه طمع نحل وار، خیل و حشم داشتن

1111

بر سر خوان ها چو مور، صف زدن و تاختن

از صف هیجا چو گور، وحشت و رم داشتن

1212

در نظر دوستان، لاف فضیلت زدن

از سخن آشنا گوش اصم داشتن

1313

داد ز سهو فقیر، آه ز لهو امیر

تا به کی ایام را نسخه سقم داشتن

1414

ننگ ازین طور بد خاتم جمشید را

ملک به زیر نگین پشت به خم داشتن

1515

شرم ازین رسم زشت، سکه چیپال را

کوب ز پس یافتن، رخ به صنم داشتن

1616

غرق زمین قوم لوط، چند چو کشتی نوح

برشدن از راه پشت، پای شکم داشتن

1717

عرق عوام النسا، بردن از ایوان برون

خیل خواص الرجال، ز اهل حرم داشتن

1818

بر نمط یک نظر، خواستن انواع را

بر قدم یک هنر، مدحت و دم داشتن

1919

بر سر یک حبه خیر، کوس صلا کوفتن

بر سر یک کاسه آش، چتر و علم داشتن

2020

کشت عمل گیرمت لعل درآرد به بار

حسرت شداد بین، باغ ارم داشتن

2121

گیرمت از مال و جاه، سر گردون پری

قدرت نمرود بین، جور و ستم داشتن

2222

زود عنان خرد، از کف شهوت برآر

فتنه بود دیو را خاتم جم داشتن

2323

اخلع نعلیک گفت، زانکه نه در خور بود

حرف تقدس زدن، فکر غنم داشتن

2424

بت شکن و حق گزین، زانکه سزاوار نیست

قبله به دل ساختن، بت به حرم داشتن

2525

چند دلا پی روی جهل خطاپیشه را

بر خرد پیش بین، پیش قدم داشتن

2626

دم به ملایک برآر، عیسی شافی بزای

چند ز هر ناگوار، رنج و الم داشتن

2727

بو که نصیبت شود از نفس محرمی

جان به سخن کاشتن، روح به دم داشتن

2828

شرم «نظیری » کجاست؟ خاک برین همتت

سخره هند آمدن، ملک عجم داشتن

2929

صاحب ادراک را، عیب خردمندیست

کار دنی ساختن، شغل اهم داشتن

3030

پیشه شایسته چیست؟ دیده امید را

بر در شاه رضا، تخم بنم داشتن

3131

از لب حفاظ او، حرز بقا خواستن

وز دم خدام او چشم کرم داشتن

3232

خادم مرقد شدن، وز اثر خدمتش

عمر ابد یافتن فضل قدم داشتن

3333

پیش گرفتن به صدق سیرت اجداد را

عذر سلف خواستن، کار امم داشتن

3434

مفخر دوران شدی، سید اهل سخن

ننگ نمی آیدت از اب و عم داشتن؟

3535

همچو زر بیغشی، زاده دارالعیار

چهره نباید ز شرم، زرد و دژم داشتن

3636

بر اثر تربیت، عیب نمایان بود

در گرانمایه را، عار ز یم داشتن

3737

خط دو ویرانه ده، گو مشور امضا بس است

قاف به قاف جهان، زیر قلم داشتن

3838

تا به سما از سمک دفتر دیوان تست

بهر چه می بایدت، فرش وخیم داشتن؟

3939

عز غنا فانیست، فضل سخن جاودان

پس به چه کار آیدت، خیل و خدم داشتن؟

4040

معرکه بس فتنه زاست کنج سکونی گزین

بیش نمی بایدت، لا و نعم داشتن

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بردار ای زمین کف حاجت بر آسمان

کامد پی نظام جهان داور جهان

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 30 - در مدح عبدالرحیم خان

اگلی نظم

گهر فروش شناسد ز در بها کردن

که مزد من نتواند کسی ادا کردن

نظیری نیشابوری»دیوان اشعار»قصاید»شمارهٔ 32 - این قصیده در مدح عمدة الشعرای خلاق المعانی نادره دوران خواجه عالمیان خواجه حسین ثنایی گفته شده

◆

زمین

ہم وزن و قافیہ نظمیں

منفعل خلق را ناز صنم داشتن

زنگی و با آن جمال آینه هم داشتن

بیدل دهلوی»غزلیات»غزل شمارهٔ 2432

عادت عشاق چیست مجلس غم داشتن

حلقه شیون زدن ماتم هم داشتن

عرفی»قصیده‌ها»شمارهٔ 46 - حکمت و موعظت

خیره کند مرد را مهر درم داشتن

حیف ز همچون خودی چشم کرم داشتن

غالب دهلوی»دیوان اشعار»غزلیات»غزل شمارهٔ 283

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور