صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر سوم
  5. »بخش 40 - گفتار در احتیاج پادشاهان در مراحل امید و هراس به حکیمان فلک پیمای و منجمان ستاره شناس

بخش 40 - گفتار در احتیاج پادشاهان در مراحل امید و هراس به حکیمان فلک پیمای و منجمان ستاره شناس

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

هر چه بینی به زیر چرخ کبود

که کند جنبش از عدم به وجود

22

گرچه اول نموده روی اینجاست

جنبش آن ز عالم بالاست

33

نیست روزی به نزد ما و شبی

کش نباشد ز آسمان سببی

44

بی سبب ز آسمان نتابد نور

بی سبب بر زمین نجنبد مور

55

لاجرم نکته جوی دانش کیش

چرخ پیما به فکر دور اندیش

66

ز اختلافات گردش افلاک

مختلف وضع ها کند ادراک

77

بیند از هر یکی جدا اثری

کان اثر را نبیند از دگری

88

آورد حکم های گوناگون

از برای جهانیان بیرون

99

زید احکام سعد و نحس شناس

زان به امید جفت زین به هراس

1010

آن به هر دولتش نوید آرد

وین خلل در ره امید آرد

1111

به چنین علم جمله محتاجند

خاصه آنان که صاحب تاج اند

1212

هست در رزم و بزم و گشت و شکار

اختیارات وقتشان در کار

1313

زان کز آسیبشان فتد به مثل

در همه کار و بار خلق خلل

1414

همه عالم تن اند و ایشان دل

کار بر تن ز دل بود مشکل

1515

تا بود دل درون تن به صلاح

به صلاح است تن صباح و رواح

1616

ور فسادی به دل رسد ناگاه

به همه تن فساد یابد راه

1717

ای بسا حکم های روشن و راست

همچو الهام و وحی بی کم و کاست

1818

که جهد از زبان اهل نجوم

صدق آن عاقبت شود معلوم

1919

بنده را روی در خلد آرد

صورت بندگی بجا آرد

2020

دل او زین سرا بگرداند

رخش همت بدان سرا راند

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بود یعقوب بن حسن شاهی

آسمان جمال را ماهی

جامی»هفت اورنگ»دفتر سوم»بخش 39 - حکایت سیاست یعقوب سلطان آن عوان شیرازی را

اگلی نظم

بود در دولت نظام الملک

آن فلک بحر فضل او را فلک

جامی»هفت اورنگ»دفتر سوم»بخش 41 - حکایت نظام الملک و منجم موصلی

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور