صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر اول
  5. »بخش 76 - در بیان آنکه آدمی کل است و سایر اشیا به مثابه اجزا

بخش 76 - در بیان آنکه آدمی کل است و سایر اشیا به مثابه اجزا

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

آدمی چیست برزخی جامع

صورت خلق و حق در او واقع

22

نسخه مجمل است و مضمونش

ذات حق و صفات بیچونش

33

متصل با دقایق جبروت

مشتمل بر حقایق ملکوت

44

باطنش در محیط وحدت غرق

ظاهرش خشک لب به ساحل فرق

55

یک صفت نیست از صفات خدا

که نه در ذات او بود پیدا

66

هم علیم است و هم سمیع و بصیر

متکلم مرید و حی و قدیر

77

همچنین از حقایق عالم

همه چیزی بود در او مدغم

88

خواهی افلاک و خواهی ارکان گیر

خواه کان یا نبات و حیوان گیر

99

صورت نیک و بد نوشته در او

سیرت دیو و دد سرشته در او

1010

گرنه مرآت وجه باقی بود

از چه رو شد فرشته را مسجود

1111

بود عکس جمال حضرت پاک

اگر ابلیس پی نبرد چه باک

1212

هر چه در گنج کنت کنز نهان

بود، در وی خدا نمود عیان

1313

خلق را در ظهور پیدایی

هستی اوست علت غایی

1414

زانکه عرفان بود سبب آن را

و اوست مظهر کمال عرفان را

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بود بیرون ز نشئه املاک

که کنند این دقیقه را ادراک

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 75 - در بیان آنکه نشئه ملکیه ادراک این معنی نمی کرد و لهذا زبان طعن بر آدم علیه السلام گشادند و بر وی به فساد و سفلک گواهی دادند

اگلی نظم

گفت داوود با خدای به راز

کای مبرا ز افتقار و نیاز

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 77 - داوود علیه السلام با حضرت حق سبحانه در مناجات خود گفت یا رب لم خلقت الخق؟ حضرت سبحانه در جواب وی گفت کنت کنزا مخفیا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور