صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر اول
  5. »بخش 89 - اشارة حرفیة الی الباء

بخش 89 - اشارة حرفیة الی الباء

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

با که از بسمله ست حرف نخست

بر بواقی ازان ترفع جست

22

که ز رفعت گذشت و خفض گزید

به چنین رفعتی ز خفض رسید

33

به تواضع چو ساخت خود را پست

حق گرفتش بدان ترفع دست

44

پست شو پست تا بلند شوی

بهره بفکن که بهره مند شوی

55

دانه اول فتاد پست به خاک

تا ازان سر کشید بر افلاک

66

چون خود از جیب کسر بر زد سر

آن صفت شد به جار او منجر

77

زانکه مجرور خویش را جار است

خو گرفتن ز جار ناچار است

88

هر که دارد ز خصلتی مایه

اثر آن رسد به همسایه

99

کرد گویی بدین حیث اشعار

آن که الجار گفت ثم الدار

1010

فقر خواهی به اهل فقر نشین

همنشینی به اهل فقر گزین

1111

تا کنی کسب ازان فریق اثری

گرچه زان کسب نبودت خبری

1212

طبع دزدد ز یار بهتر خوی

نافه گیرد ز مشک اذفر بوی

1313

عامل اندر حروف بسمله نیست

غیر «بی » از حروف عامله نیست

1414

از عمل نیست یک نفس خالی

از عمل یافت منصب عالی

1515

درجات رفیع در دو سرا

مبتنی بر عمل فتاد تو را

1616

رو ز قرآن الیه یصعد خوان

کش بود تا به یرفعه میدان

1717

تا بدانی که طیب از کلمات

یعنی ارواح ناجی از ظلمات

1818

چون به اوج بقا کنند صعود

جز به قدر عمل نخواهد بود

1919

«بی » که بنشست در مقام «الف »

چون خلیفه به جای مستخلف

2020

آنچه مستخلف از ترفع شان

داشت بنمود در خلیفه عیان

2121

طول قد الف ازین معنی

می نماید کنون ز صورت «بی »

2222

ور نه «بی » در مواضع دیگر

منخفض بود و نافراخته سر

2323

پادشاهان خلیفگان حق اند

در خلافت همه بر این نسق اند

2424

هر چه دارند اتصاف بدو

ز اقتدار و نفاذ امر علو

2525

وصف های حق است عز و جل

گشته ظاهر ولی به قدر محل

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

چون زبان و جنان و ارکان را

که تصرف در آنست شیطان را

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 88 - انتقال از استعاذه به بسمله

اگلی نظم

«الف » اسم پیشتر از «با»

بود بسیار ظاهر و پیدا

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 90 - اشارة حرفیة الی الالف

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور