صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر اول
  5. »بخش 43 - سرعت نمودن غلام مقبول به انقیاد امر پادشاه و تبری کردن او از حول و قوت خویش

بخش 43 - سرعت نمودن غلام مقبول به انقیاد امر پادشاه و تبری کردن او از حول و قوت خویش

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

آن یکی چست از زمین برجست

تیغ جست و میان به کین در بست

22

گفت شاها غلام فرمانم

هر چه حکم تو بنده آنم

33

گر کنم طاعت و اطاعت تو

باشد آن هم به استطاعت تو

44

من خود اندر میانه هیچ نیم

جز دروغ و بهانه هیچ نیم

55

آلتی ام به دست کارگزار

نیست در دست من کفایت کار

66

کار در دست کار ساز بود

نسبت آن به من مجاز بود

77

کار خود کن که کارساز تویی

معنی آرای این مجاز تویی

88

گر توانم دهی توانم کرد

ور دهانم شوی توانم خورد

99

فعلم از دست قدرتت هست است

دست من آستین آن دست است

1010

دست جنبد ز آستین آری

لیک ناید ز آستین کاری

1111

پیش آن کس که راست بین باشد

فعل و جنبش نه ز آستین باشد

1212

دست تا ز آستین نه جنبان است

جنبش آستین چه امکان است

1313

تا تو برنامدی به صورت من

نشد اثبات فعل و قدرت من

1414

عین ممکن چو پیش چشم شهود

نیست فی حد ذاته موجود

1515

فعلش از وی وجود چون یابد

نیست از نیست بود چون یابد

1616

این مثل یاد کن که صاحب هش

ثبت العرش گفت ثم انقش

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

شاه روزی به اتفاق شکار

خیمه بر بیشه زد ز شهر و دیار

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 42 - امتحان کردن شاه آن دو غلام را

اگلی نظم

شاه چون اضطراب او می دید

زیر لب نرم نرم می خندید

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 44 - ابا کردن غلام دیگر از امتثال فرمان پادشاه

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور