صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر سوم
  5. »بخش 45 - معالجه کردن ابوعلی سینا آن صاحب ماخولیا را که طبیبان از معالجه وی عاجز مانده بودند

بخش 45 - معالجه کردن ابوعلی سینا آن صاحب ماخولیا را که طبیبان از معالجه وی عاجز مانده بودند

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

بود در عهد بوعلی سینا

آن به کنه اصول طب بینا

22

ز آل بویه یکی ستوده خصال

شد ز ماخولیا پریشان حال

33

بانگ می زد که کم بود در ده

هیچ گاوی به سان من فربه

44

آشپز گر پزد هریسه ز من

گرددش گنج سیم کیسه ز من

55

زود باشید و حلق من ببرید

به دکان هریسه پز سپرید

66

صبح تا شام حال او این بود

با حریفان مقال او این بود

77

نگذشتی ز روز و شب دانگی

که چو گاوان نبودیش بانگی

88

که به زودی به کارد یا خنجر

بکشیدم که می شوم لاغر

99

تا به جایی رسید کو نه غذا

خورد از دست هیچ کس نه دوا

1010

اهل طب راه عجز بسپردند

استعانت به بوعلی بردند

1111

گفت سویش قدم نهید از راه

مژده گویان که بامداد پگاه

1212

که رسد بهر کشتنت به شتاب

شنه در دست خواجه قصاب

1313

رفت ازین مژده زور گرانیها

کرد اظهار شادمانی ها

1414

بامدادان که بوعلی برخاست

شد سوی منزلش که گاو کجاست

1515

آمد و خفت در میان سرای

که منم گاو هان و هان پیش آی

1616

بوعلی دست و پاش سخت ببست

کارد بر کارد تیز کرد و نشست

1717

برد قصاب وار کف سویش

دید هنجار پشت و پهلویش

1818

گفت کین گاو لاغر است هنوز

مصلحت نیست کشتنش امروز

1919

چند روزیش بر علف بندید

یک زمانش گرسنه مپسندید

2020

تا چو فربه شود برانم تیغ

نبود افسوس ذبح او و دریغ

2121

دست و پایش ز بند بگشادند

خوردنی هاش پیش بنهادند

2222

هر چه دادندش از غذا و دوا

همه را خورد بی خلاف و ابا

2323

تا چو گاوان ازان شود فربه

شد خود او از خیال گاوی به

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

به یکی از ملوک سامانی

داشت دوران طبیبی ارزانی

جامی»هفت اورنگ»دفتر سوم»بخش 44 - قصه آن طبیب که آفت رسیده ای را بی وجود اسباب معالجه کرد

اگلی نظم

شعر چه بود نوای مرغ خرد

شعر چه بود مثال ملک ابد

جامی»هفت اورنگ»دفتر سوم»بخش 46 - گفتار در تعریف و توصیف شعر و تقسیم آن به دو قسم متقابل که یکی آسایش جانست و دیگری کاهش دل

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور