صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر اول
  5. »بخش 120 - در بیان آنکه انسان را قابلیت جمیع صفات متقابله هست به هر کدام که میل می کند و ورزش آن پیش می گیرد در آن به کمال می رسد

بخش 120 - در بیان آنکه انسان را قابلیت جمیع صفات متقابله هست به هر کدام که میل می کند و ورزش آن پیش می گیرد در آن به کمال می رسد

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

آدمی ز اصل فطرت آمد صاف

از صفا قابل همه اوصاف

2

هر صفت را که می شود طالب

می شود بر نهاد او غالب

3

گر به خوی فرشته آرد روی

زود گردد فرشته سیرت و خوی

4

ور زند فعل دیو از وی سر

شود از فعل بد ز دیو بتر

5

ای نگشته ز فطرت اول

فطرت خویش را مکن مبدل

6

جهد کن جهد تا به عالم دل

ملکات ملک کنی حاصل

7

نسپاری عنان به حیله و رید

نشوی کارخانه دد و دیو

8

ور نمانده ست فطرت تو سلیم

بل کز آفات نفس گشته سقیم

9

از هواهای نفس خود وا کن

هر صفت را به ضد مداوا کن

10

گر بخیلی به جود کوش و کرم

بذل دینار پیشه ساز و درم

11

ور حریصی به داده شو خرسند

جز قناعت شعار خود مپسند

12

نفس تو گر ز نطق یابد قوت

لب ببند از سخن به مهر سکوت

13

ور ز خاموشی اش نصیب افتاد

بایدت لب به گفت و گوی گشاد

14

گفت و گویی کلید صدق و صواب

نه که گردد مزید بعد و حجاب

15

گر کند عقل و شرع حکم سخن

تو به طبع و هوا خموش مکن

16

ور نباشد سخن فروشی خوش

رخت بر ساحل خموشی کن

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

گشت پرباد مفسدی را بوق

برد نفسش نفیر بر عیوق

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 119 - قصه مفسدی که در تحصیل مشت های نفس حیله ای انگیخت که شیطان سوگند یاد کرد که هرگز این حیله به خاطر من خطور نکرده است

اگلی نظم

مصطفی کش جوامع الکلم است

که بدان سلک شرع منتظم است

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 121 - اشارة الی قوله علیه السلام من کان یؤمن بالله و الیوم الاخر فلیقل خیرا او لیصمت

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور