صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. جامی
  2. »هفت اورنگ
  3. »سلسلةالذهب
  4. »دفتر اول
  5. »بخش 120 - در بیان آنکه انسان را قابلیت جمیع صفات متقابله هست به هر کدام که میل می کند و ورزش آن پیش می گیرد در آن به کمال می رسد

بخش 120 - در بیان آنکه انسان را قابلیت جمیع صفات متقابله هست به هر کدام که میل می کند و ورزش آن پیش می گیرد در آن به کمال می رسد

شاعر: جامی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

آدمی ز اصل فطرت آمد صاف

از صفا قابل همه اوصاف

22

هر صفت را که می شود طالب

می شود بر نهاد او غالب

33

گر به خوی فرشته آرد روی

زود گردد فرشته سیرت و خوی

44

ور زند فعل دیو از وی سر

شود از فعل بد ز دیو بتر

55

ای نگشته ز فطرت اول

فطرت خویش را مکن مبدل

66

جهد کن جهد تا به عالم دل

ملکات ملک کنی حاصل

77

نسپاری عنان به حیله و رید

نشوی کارخانه دد و دیو

88

ور نمانده ست فطرت تو سلیم

بل کز آفات نفس گشته سقیم

99

از هواهای نفس خود وا کن

هر صفت را به ضد مداوا کن

1010

گر بخیلی به جود کوش و کرم

بذل دینار پیشه ساز و درم

1111

ور حریصی به داده شو خرسند

جز قناعت شعار خود مپسند

1212

نفس تو گر ز نطق یابد قوت

لب ببند از سخن به مهر سکوت

1313

ور ز خاموشی اش نصیب افتاد

بایدت لب به گفت و گوی گشاد

1414

گفت و گویی کلید صدق و صواب

نه که گردد مزید بعد و حجاب

1515

گر کند عقل و شرع حکم سخن

تو به طبع و هوا خموش مکن

1616

ور نباشد سخن فروشی خوش

رخت بر ساحل خموشی کن

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

گشت پرباد مفسدی را بوق

برد نفسش نفیر بر عیوق

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 119 - قصه مفسدی که در تحصیل مشت های نفس حیله ای انگیخت که شیطان سوگند یاد کرد که هرگز این حیله به خاطر من خطور نکرده است

اگلی نظم

مصطفی کش جوامع الکلم است

که بدان سلک شرع منتظم است

جامی»هفت اورنگ»دفتر اول»بخش 121 - اشارة الی قوله علیه السلام من کان یؤمن بالله و الیوم الاخر فلیقل خیرا او لیصمت

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور