بخش 22 - تمامی اشیا از یک نور واحدند (ادامه)

وصال شاه می‌جویند جمله

یقین از وصل می‌گویند جمله

وصال شاه آن یابد یقین باز

که سر دربازد از عین‌الیقین باز

وصال شاه آن یابد ز دنیا

که مر چیزی نیابد عین مولی

وصال شاه آن یابد که در راز

یکی داند همه در قرب و اعزاز

وصال آن دید کز درگذشت او

حقیقت نور خود را در نوشت او

وصال آن دید کاندر او فنا شد

ز عین لا اله اعیان لا شد

وصال آن دید چون منصور اینجا

که کلّی دید عین نور اینجا

وصال آن دید چون منصور الحق

ز عین لا زد اینجا دم اناالحق

وصال او دید اینجا همچو او باز

که بگذشت از وجود و گشت سرباز

وصال آن دید الّااللّه آن شد

که اینجا همچو او عین العیان شد

وصال آن دید اینجا از یقین او

که چون منصور آمد پیش بین او

وصال آن دید کاندر جزو و کل باز

همه خود یافت با انجام و آغاز

وصال شاه یاب ای دل چو منصور

از او چون بستدی اینجا تو مشهور

ترا منشور عشق او دادت اینجا

ز غم کردت به‌کل آزادت اینجا

ترا منشور عشق او داد بنگر

درونت گنج جان آباد بنگر

ترا منشور از او و گنج از اوی‌ست

به ‌آخر کارت از وی کل نکوی‌ست

ترا منشور عشق ای راز دیده

از او این قرب آخر باز دیده

ترا منشور از او شد آشکاره

همه ذرّات در تو شد نظاره

ترا منشور کل داده‌ست منصور

وز این منصور خواهی گشت منصور

ترا منشور کل داد از حقیقت

نمود اینجایگه کل دید دیدت

ترا منشور او در عین لا داد

در آخر مر ترا عزّ و بقا داد

ترا منشور او چون هست اینجا

رسیدی تو به کل در قربت لا

ز منشورش دم کل می‌زنی باز

یقین دیدی از او این عزّت و ناز

ز منشورش دم جانان زن اینجا

که گردون‌ست ارزن پیشت اینجا

ز منشورش حقیقت باز دیدی

همه اندر شریعت باز دیدی

ترا این دم از او دیدار پیداست

تو پنهان گشته و کل یار پیداست

ترا این دم از او باید زدن دم

که می‌گوید ترا سرّ دمادم

ترا این دم از او باید زدن کل

که تا بیرون شوی از عین این ذل

ترا آمد از او این دم یقین‌ست

که او در جانت آمد پیش بین‌ست

از او زن دم که آدم این بدیده‌ست

مگو چندین که او چندین پدیده‌ست

از او دم زن حقیقت پایدارش

سر خود باز اندر پای دارش

از او دم زن وز او می‌گو سخن تو

همی‌کن فاش اسرار کهن تو

از او دم زن که در عین العیانی

ببازت جان که در وی جان جانی

از او دم زن وز او مگذر زمانی

وز او بردار هر دم داستانی

از او دم زن تو اندر کلّ حالت

که ناگاهی رسانت در وصالت

از او دم زن که عین بود گردی

چو او در عاقبت معبود گردی

از او دم زن که او اندر دم تست

حقیقت همدم و هم آدم تست

از او دم زن وز او می‌گوی دائم

دوای درد از او می‌جوی دائم

از او دم زن چو ز آن دم آمدستی

ز عین او تو همدم آمدستی

از او دم زن تو در اعیان او باش

از او پیدا شدی پنهان او باش

از او دم زن که او جان و دل تست

حقیقت وصل کل زو حاصل تست

از او دم زن که تا زو حق شوی تو

از او در آخر جان حق شوی تو

از او دم زن در اینجاگه فنا گرد

اگر هستی چو او مر صاحب درد

از او دم زن که جانان رفت تحقیق

حقیقت درد و هم درمان‌ست توفیق

ترا چون پیر کل منصور آمد

ز سر تا پایت اینجا نور آمد

ترا در نور خود داد آشنایی

رسیدی باز در عین خدایی

ترا در نور خود او راه داده‌ست

در اینجایت دل آگاه داده‌ست

ترا در نور او باید شدن پاک

که تا واصل شوی از وصل واصل (؟)

ترا در نور او باید شدن پاک

که تا واصل شوی در حقهٔ خاک

ترا در نور او باید شدن دل

که در آخر شوی از وصل واصل

ترا در نور او باید شدن جان

که تا جانت شود در وصل جانان

ترا از نور او وصل است پیدا

حقیقت رفته فرع و اصل پیدا

ترا از نور او اینجا یقین است

دل و جانت ز نورش پیش بین است

ترا از نور او وصل است در جان

از آن رو می‌کنی زو نصّ و برهان

ترا از وصل او دیدار شاه است

که او شاه‌ست و دیدار اِله است

ترا از وصل او شد رنج اینجا

به‌دستت داد بی‌شک گنج اینجا

ترا در وصل او تحقیق فاش است

که اسرار عیان بی‌منتها‌ش است

تو چون از وصل او دیدی رخ او

بگفتی اندر اینجا پاسخ او

ز وصلش اندر اینجا سرفرازی

در آخر چون سر و جانت ببازی

سر و جان پیش وصلت می‌ببازم

که از تو در حقیقت سرفرازم

سر و جان پیش وصلت باخت خواهم

با عیان تو کلّی تاخت خواهم

مرا از وصل تو اصل است موجود

نمودستی مرا دیدار مقصود

مرا از وصل تو جانست شادان

که هم جانی در او هم ماه تابان

مرا از وصل تو اعیان الّا است

حقیقت بود تو اینجا هویدا‌ست

مرا از وصل تو جان دید رویت

ز وصل آمد چنین در گفتگو‌یت

ز وصلت گفتگو کرده‌ست آغاز

که دیده‌ست از رُخت انجام و آغاز

ز وصلت گفتگو آورد اینجا

که از وی شد حقیقت فرد اینجا

ز وصلت جملگی اسرار گویم

همه با تو یقین ای یار گویم

ز وصلت جز تو چیزی می‌نبینم

که از دید تو در عین الیقینم

ز وصلت این معانی جوهر ای دوست

برون آورده‌ام چون مغز از پوست

ز وصلت در درون بحر رازم

که پرده کرده‌ای ز اسرار بازم

چنانم پرده از رخ باز کردی

مرا کل صاحب این راز کردی

که جانم از تو بود و در تو گم شد

مثال قطره در دریای گم شد

ز بودت باز دیدم بودت اینجا

حقیقت چون تویی معبودت اینجا

تو مقصودم بُدی در جان و در دل

مرا مقصود از روی تو حاصل

تو مقصودم بُدی در آخر کار

که تا پرده گرفته‌ستی ز رخسار

تو مقصودم بُدی و رخ نمودی

در اینجاگه رخ فرّخ نمودی

تو مقصودم بُدی در اصل جمله

که خواهی بود آخر وصل جمله

تو مقصودم بدی از روی تحقیق

مرا بخشیدی اینجاگاه توفیق

تو مقصودم بدی در آخر ای جان

مرا کردی بکل خورشید تابان

تو مقصودم بدی این دم در الّا

که کردی مر مرا اینجا تو یکتا

ز عین دید خود دیدار بوده‌ست

منم این دم نمودار نموده‌ست

منم در عین لای او بمانده

بیک ره دست از خود برفشانده

تویی اعیان من کل آشکاره

که خواهی کردنم جان پاره پاره

تو چون خود را چنان کردی مرا هان

که حاجت نیست اندر شرح و برهان

جمال بی نشانت آشکار است

همه جانها ترا اندر نظار است

جمال بی نشانت دُر‌فشان‌ست

حقیقت قل هواللّه زان نشان‌ست

جمال بی نشانت هست موجود

تمامت از تو می‌جویند مقصود

جمال بی نشانت چون نمودی

همه دل‌ها به‌یک ره در ربودی

جمال بی نشانت راحت جانست

که اندر پردهٔ پیدا و پنهان‌ست

جمال بی نشانت قوت روح‌ است

خوشا آنکس کش این فتح و فتوح است

جمال بی نشانت کعبهٔ دل

بود کاینجاست مقصودم به‌حاصل

جمال بی نشانت خویش بنمود

مرا اسرار‌ها از پیش بنمود

جمال بی نشانت شد دوایم

از آن از دیدنش عین بقایم

جمال بی نشانت دیدم اینجا

از آن در عشق در توحید‌م اینجا

جمال بی نشانت دیده‌ام باز

از آن رو گشته‌ام در عشق ممتاز

جمال بی نشانت دیده‌ام ذات

از آن دیدار جان شد جمله ذرّات

جمال بی نشانت راز دیدم

از آن ذات تو اینجا باز دیدم

جمال روشن‌ت اینجا حقیقت

ولیکن در نمودار شریعت

جمال آفتابت لایزال‌ست

دل عشاق از او اندر وصال‌ست

جمالت تافته‌ست اینجای نوری

دلم انداخته‌ست اندر حضوری

جمالت را حضور جان بدیدم

چو خورشیدی دلم تابان بدیدم

جمالت فتنهٔ جان‌ست در دید

کز اینجا می‌توانم یافت توحید

جمالت باز دیدم در عیان من

از آنم گشته بی نقش و نشان من

جمالت دیدم اندر عین اشیا

که چون نور است اندر جمله شیدا

جمالت دیدم اندر نور خورشید

از آن تابان شده منشور خورشید

جمالت دیدم اندر روی مهتاب

که تابان‌ست از او نور جهان‌تاب

جمالت دیدم اندر مشتری من

به‌جان و دل شده‌ستم مشتری من

جمالت دیدم اندر عین ناهید

بدادم جان و گشتم نور جاوید

جمالت دیدم اندر عرش و کرسی

کزان تابان‌ست در جان روح قدسی

جمالت دیدم اندر لوح دیدار

مرا زین جایگه شد نور دیدار

جمالت دیدم اندر قلم من

از آن حیران شدم اندر عدم من

جمالت دیدم اندر هر نجومی

از آن تابان شده هر جا علومی

جمالت دیدم اندر عین آتش

از آن آتش شده پیوسته سرکش

جمالت دیدم اندر نفخهٔ باد

که عالم کرده است از شوق آباد

جمالت دیدم اندر آب روشن

از آن کرده به‌هر جاگاه گلشن

جمالت دیدم اندر کون تحقیق

مکان دریافته از عین توفیق

جمالت در همه اشیا عیان‌ست

بجز واصل مر این را خود که دانست

جمالت ذات و ذاتت در صفات‌ست

ترا کل قل هواللّه نور ذات‌ست

زهی ذات تو اینجا بود جمله

حقیقت مر تویی مقصود جمله

عیان شد ذات تو در جان من پاک

از آن افتاده‌ام در عین ناپاک

عیان شد ذات تو تا من بدیدم

عیانت را از آن من ناپدیدم

عیان ذات تو تا راز دیدم

ز ذات انجامت و آغاز دیدم

تو لائی عین الّا اللّه خوانند

ترا مر عاشقان جز تو ندانند

تو لائی در همه موجود گشته

تو مقصودی از آن معبود گشته

تو لائی مر ترا اللّه دیدم

ترا اعیان الّا اللّه دیدم

دل و جان هر دو حیران تو مانند

کواکب جمله گردان تو مانند

همه پیدا به تو‌، تو عین پنهان

همه جان‌ها به تو‌، تو مانده بیجان

همه پیدا به تو‌، تو ناپدیدار

ز صورت نقطه‌ای در دید پرگار

چنان پنهانی از دیدار جمله

که می‌دانی ز خود اسرار جمله

ترا جویان شده ذرّات در دید

که می‌خواهند اندر عین توحید

رسندت کل رسیده می‌ندانند

از آن حیران و سرگردان بمانند

تویی جز تو کسی نبود که دانم

از آن غیری ندیدم زان ندانم

حقیقت بود اشیایی همیشه

که بر جایی همه جایی همیشه

ز غیر خود ندیده در حقیقت

ز سیر خود بدیده در طبیعت

نه از کس زاده‌ای و نی کس از تو

یکی می‌بینی‌اش پیش و پس از تو

یکی می‌دانمت در جوهر ذات

به تو پیدا حقیقت جمله ذرّات

صفاتت فیض و فضل از نور دارد

از آن هر ذرّه منشور دارد

نهان از دیده‌ای و دیده‌ای تو

حقیقت در همه گردیده‌ای تو

نهان از جمله‌ای و جمله از تست

عیان از تست و هر ذرّه ترا جست

ندیدت هیچ کس جز آنکه دیدار

نمایی مر ورا او ناپدیدار

کنی بود وجودش جمله در خویش

حجابش آنگهی برداری از پیش

راهش دهی اینجا یقین باز

نمایی تو ورا انجام و آغاز

کمالت کی بیابد عقل اینجا

اگرچه می‌کند صد نقل اینجا

چنان در تست عقل اینجا ربوده

که گفته‌ست از تو و از تو شنوده

عیان سرّ توحیدت بسی گفت

حقیقت او هم از دیدت بسی گفت

بسی در راه بودت روز و شب تاخت

ندیدت روی و آنگه خود بینداخت

چنان انداخت مر خود را به تسلیم

که افتاده‌ست اندر ترس و در بیم

ره تو بی نشان و بی مکان بُد

از آن در دید دیدت بی نشان شد

نشان می‌جست اندر بی نشانی

نبودش راز اینجاگه نهانی

چو او را می‌ندید از پیش وز پس

فروماند اندر این گفتارها بس

کجا یابد کمالت عقل و ادراک

که هر دو سرنگون افتاده در خاک

ترا چون یافت عشق راز دیده

وصال تو هم از تو باز دیده

ز تو پیدا و هم از تو زده دم

حقیقت در درونِ جان آدم

به تو موجود و لاموجود بوده

ز بود تو حقیقت بود بوده

ترا اینجا ندیدت آخر کار

هم اندر تو شده او ناپدیدار

کمالت در جمال لامکان دید

حقیقت خویش در کون و مکان دید

نمودم زد که عشقم همدم تست

حقیقت او ز بحرت شبنم تست

جمالت یافت منصور از یقین باز

فدا شد اندر اینجا جان و سرباز

تمامت انبیا حیران ذاتت

ملائک جمله سرگردان ذاتت

نه راه از پیش و نی از پس چه‌گویم

کنم اینجایگه یا بس چه‌گویم

دل و جان هر دو داری تو در اینجا

ز بود خود خبر داری در اینجا

چه جویم چون تویی در جان و در دل

مرا مقصود از دید تو حاصل

چو پیدایی درون جان حقیقت

کجا گنجد مرا اندر طبیعت

تو بنمودی جمال بی نشانی

فزودی هر نفس در من معانی

تویی با من‌، منم در تو بمانده

سر و جان بر جمال تو فشانده

توی با من منم در تو پدیدار

درون جان من تو ناپدیدار

درونم با برون بگرفته با دوست

تویی مغز و منم درمانده در پوست

درون داری برون بگرفته از پوست

حقیقت هست دیدم این ابا دوست

تویی در پیش ذات تو نگنجد

دو عالم نزد تو مویی نسنجد

چو ذات تست مستغنی ز عالم

تو در جانی فکنده نفخهٔ دم

دل و جان روشن از اسرارت آمد

از آن سرمست در بازارت آمد

در این بازار جز رویت ندیده‌ست

از آن اندر کمال تو رسیده‌ست

ترا دید و به جز تو کس نبیند

تویی درجملگی زان کس نبیند

ترا دید و ترا بیند حقیقت

از آن دم می‌زند اندر شریعت

جمالت یافت اندر پرده جانا

از آن شد در عیان کل توانا

زهی پرده برافکنده ز رخسار

درون جان شده در من پدیدار

چه وصفت گویم ای موجود بی‌چون

که گردان است از شوق تو گردون

فلک بسیار تک زد سال‌ها او

ز تو بسیار دیده حال‌ها او

ولی در قربتت کی راه یابد

چو جان او کی دل آگاه یابد

اگر شمس است سرگردان ذاتت

شده گردونت در دید صفاتت

اگر ماه است در شوقت گداز است

گهی در شیب و گاهی بر فراز است

اگر نجم است هر یک در ره تو

همی‌بوسند خاک درگه تو

اگر عرش است گردان است دائم

همی اندر تو حیران است دائم

اگر لوح است از تو می چه خواند‌؟

که هم در این قلم چیزی نداند

اگر کرسی است کرسی رفته از پای

عجائب او فرومانده‌ست بر جای

اگر هم نیز دیدار بهشت است

بجز تو دید خود اینجا بهشت است

اگر هم دوزخ است از ذوق سوزان است

ز عشقت دائما درخور فروزان است

اگر نارست درنارست بی‌شک

فتاده دائما در شعله و تک

اگر بادست جز بادی ندارد

بجز تو هیچ آبادی ندارد

اگر آب‌ست در راهت روانه

همی‌گردد در اینجا از بهانه

اگر خاک است بر سر خاک دارد

درون جان و دل بر خاک دارد

اگر کوه است کوه غم ورا هست

از آن شد ریزه ریزه گشته آن است

اگر بحر است در شور و فغان‌ست

همه از دریای فضلت میندانست

کجا داند رهی در سوی تو برد

وگر بر دست در درگاه تو مرد

کجا یارد کس از تو دم زدن باز

مگر منصور کاو گشته‌ست جانباز

جلالت سوخت اینجا جان عشاق

ز تست این زمزمه در کلّ آفاق

جلالت سوخت مشتاقان درگاه

از آن کافتاده اینجاگه ابر راه

جلالت سوخت مر ذرّات تحقیق

اگرچه رخ نمودستی ز توفیق

مرا بنمای مر کلّی جمالت

که تا سوزان شوم اندر جلالت

بسوزانم که مشتاقم حقیقت

نمی‌خواهم مر این نقش طبیعت

بسوزانم اگرچه سوخته‌ستم

که سرّ عشق تو آموخته‌ستم

بسوزانم که کل گردانی‌ام تو

که راز اینجایگه میدانی‌ام تو

وصالت را خریدارم بدین جان

از آن افتاده‌ام مدهوش و حیران

اگرچه مستم از شوق جمالت

شده‌ستم گشته در عین وصالت

شده‌ستم کشته چون منصور اسرار

مرا آویختی اندر سر دار

مرا بردار کرده‌ستی حقیقت

که دیده‌ستم ز ذاتت دید دیدت

یقین توحید تو من فاش گفتم

از آن این جوهر اندر ذات سُفتم

منم مست و تویی هشیار گشته

کنون از جسم و جان بیزار گشته

بخواهی کشتنم آخر که دانم

در اینجا گشت راز تو عیانم

فنا کن بود‌ِ من‌، تا تو بمانی

مکن مستم فنای کل تو دانی

بخواهی کشتنم در خاک کویت

از اینم دائما افتاده سویت

فنا کن تا بقا یابم ز تو باز

تو دانایی درون ای صاحب راز

بجز توحید ذاتت می‌ندانم

از آن من دائما توحید خوانم

چو دیدم اندر اینجاگاه مر دید

ترا کل زان همی‌گویم ز توحید

مرا تا جان بود توحید گویم

ترا در عین آن توحید جویم

یکی ذات است توحید تو ما را

عیان در دید آن دید تو ما را

اگرچه گم نکرده‌ستم ترا من

که می‌دانم ترا عین لقا من

نکردم هیچ گم تا من بجویم

به صورت زان ز معنیّ تو گویم

یکی ذات است پنهان از تمامت

به هر دم می‌کند در جان قیامت

یکی ذات است اینجا آشکاره

یقین در خویشتن از خود نظاره

یکی ذاتست این برهان نموده

همی اسرار از قرآن نموده

یکی ذاتست کل پنهان و پیدا

مرا در جان و دل کلّی هویدا

وصال ذات تو دیدم در اینجا

شدم در ذات تو ای دوست یکتا

تو من من تو در این معنی چه گویم

تویی ظاهر کسی دیگر چه جویم

تو هستی ظاهر و باطن تو داری

تو داری مر ترا پاسخ تو داری

یکی بیچون و بی مثلی و مانند

نداری یار و خویش و زوج و فرزند

همه از تو تو از خود دیده رازت

بخود گفته حقیقت جمله بازت

نبینم غیر تو چون کل تو بودی

که دائم بوده و بودی و بودی

زهی اسرار تو مشکات ارواح

مرا از جان و دل نورست مصباح

ز روزن‌های مشکاتی هویدا

از آن نور تو شد در جام پیدا

یکی جام عجائب ساخته‌ستی

ز بود ذات خود پرداخته‌ستی

یکی جام است پر نور حقیقت

در آن موجود بی‌شک دید دیدت

یکی جام است در وی ذات پاکت

عیان بنموده زو آیات پاکت

یکی جام است نور پاکت ای ذات

همی رانی در اینجا عین آیات

درون جام راح کل نمودی

حقیقت جام دیدم هم تو بودی

درون جام هستی نور روشن

بتابیده عیان در هفت گلشن

ز نورت پرتو‌یی در کائنات است

از آن پیوسته امکان ثبات است

مزیّن کرده زین جاوید افلاک

به‌سر گردان شده پیوسته در خاک

ز نورت فیض دارم هر چه دیدم

بجز تو هیچ در اشیا ندیدم

درون جان مرا کردی مزّین

ز نور تست هر ارواح روشن

درون جام دارد روشنایی

از آن در وی جمالت می‌نمایی

جمال خویش بنمودی تو در جام

از آن دیدم رخ خوبت سرانجام

درون جام بنمودی عیانی

درون جام دیدم تن نهانی

جمال خویش بنمودی یقینت

در این جام حقیقت پیش بینت

دل عطار مست جام عشقت

شده آغاز در انجام عشقت

نموده‌ستی رخت در جام عطّار

یقین گشته‌ست سرانجام عطّار

ز تو عطّار باشد مست این جام

حقیقت گشت خود بیند سرانجام

ز تو واقف شده واصف شده باز

ندیده در درون انجام و آغاز

به نورت روشنایی یافت اینجا

ز بود خود خدایی یافت اینجا

نظر کل کرد اندر جسم و جانم

از آن بسپرده‌ای مر اسم جانم

بدیده مر ترا در سینهٔ خویش

درونِ تو توئی دیرینهٔ خویش

وصالت را طلب کردم ز هر کس

چو دیدم جملگی بودی تو خود بس

تو بودی در درون خویش پیدا

فکنده در درون این شور و غوغا

طلب می‌کردمت اندر جدایی

که تا دریافتم از آشنایی

طلب می‌کردمت تا باز دیدم

نه گم بودی ولی در تو رسیدم

طلب از من بُد و من طالب ای جان

تو بودی در حقیقت غالب ای جان

طلب هم از تو بود و من بدم هان

تو می‌گفتی حقیقت شرح و برهان

کنونت در یقین چون باز دیدم

نه گم بودی ولی در تو رسیدم

دلّ عطّار مسکین را نگهدار

دو روزی دیگرش اینجا میازار

دل عطّار مرغ دامت آمد

از آن مسکین چنین در کارت آمد

دلم حیران دام ای دام هم تو

حقیقت دولت و هم کام هم تو

در این دام توام در شادکامی

که می‌دانم که تو مرغ و تو دامی

در این دام توام من راز دیده

که من دام توام ای باز دیده

همه در دام تو هستند گرفتار

نمی‌دانندت ای دانای اسرار

یقین شد بر دل عطار این دام

که بیرون آید از دامت سرانجام

مر این مرغ دلم تا کشته گردد

میان خاک و خون آغشته گردد

بکش این مرغ اگر خواهیش کشتن

یقین مرغ از تو کی خواهد گذشتن

بکش مرغ دلم ای جان تو دانی

بکش کین کشتنستم زندگانی

مرا این کشتن تو زندگانی است

حقیقت مر حیات جاودانی است

چنانت دیده‌ام انجام و آغاز

که خواهم کشتن اینجاگاه سرباز

دم ذاتت زنم در سرّ اعیان

از آنم برتر از خورشید تابان

دم ذاتت زنم در سرّ توحید

نه بینم بعد از اینم جز در این دید

تو درجانی کجا جویم ترا من

چو توهستی کرا گویم ترا من

تو در جانی چنین غوغا فکنده

مرا در قربت الّا فکنده

تو درجانی چنین اسرار گفته

ز خود گفته چنین در خود شنفته

تو درجانی و عطّار از تو موجود

حقیقت خود تو مقصود و تو موجود

از آن جز تو نخواهم دید غیری

که جز تو من ندارم هیچ سیری

بتو روشن شده جان و جهانم

از آن از غیر اینجا من جهانم

ندیدم غیر تو بود تو دیدم

ز آن مر بود تو گفت و شنیدم

ندیدم غیر تو جانان جز ای دل

همه از تست اینجاگاه حاصل

نه کس در پردهٔ تو راز بُرده

نه کس از تو نشانی باز برده

تو اندر پرده و جمله طلبکار

در آخر پرده برداری ز اسرار

یکی ذات دوئی عین صفاتت

کنی مخفی همه در نور ذاتت

یکی ذاتی دوئی اینجا نداری

از آن پیدا شده الّا تو داری

ز لا موجودی و الّا حقیقت

ز الّا اللّه دیدم دید دیدت

ز الّا اللّه میبینم نشانت

از آن میگویم این شرح و بیانت

ز الّا اللّه میبینم دل و جان

ترا ای ماهرو خورشید رخشان

ز الّا اللّه دیدم مر ترا باز

ندیدم جز ترا انجام و آغاز

حقیقت بیشکی هر دو جهانی

حقیقت سرّ پیدا و نهانی

بجز تو هیچ اینجا غیر نبود

حقیقت کعبه و هم دیر نبود

تو تا بنمودهٔ این کعبهٔ جان

همه ذرّات گرد اوست گردان

در این کعبه جلال تست پیدا

یقین نور جمال تست پیدا

در این کعبه همه روی تو بینم

همه ذرّات در سوی تو بینم

همه در کعبه اند و کعبه جویان

همه در کعبهٔ وصل تو پویان

همه در کعبه اینجاگه رسیده

جمالت را در آن کعبه ندیده

در این کعبه جمال جاودانی است

درونش هم نشانِ بی نشانی است

در این کعبه تمامت وصل یابند

ترا آخر در اینجا اصل یابند

جمال کعبه اینجاگه نمودی

دل خلقی ز دیدارت ربودی

از این کعبه نمودستی جمالت

شده تابان در او نور جلالت

از آن نور است کعبه پاک و روشن

از آن عکسی شده هر هفت گلشن

حقیقت سالکان اندر طوافند

جمالت را از آن در عشق لافند

توئی در کعبه و چیز دگر نیست

بجز واصل در این کعبه خبر نیست

همه ره کرده در کعبه رسیده

جمالت را در آن کعبه ندیده

همه اندر طواف و کعبه در جوش

یقین در راه هم گویا و خاموش

کسی در وصل کعبه راه یابد

که در کعبه جمال شاه یابد

جمال شاه بیشک در درونست

حقیقت عشق اینجا رهنمونست

حقیقت عشق اینجا در کند باز

بیابی توجمال خود باعزاز

پس آنگه در سوی کعبه شتابی

جمال شاه اینجاگه بیابی

ولیکن راه هر کس نیست اینجا

مگر آنکو بود در عشق یکتا

کسی در کعبه ره دارد حقیقت

که رشته باشد از عین حقیقت

کسی در کعبه ره دارد یقین او

که باشد بیشکی عین الیقین او

کسی در کعبه روی شاه بیند

که کلّی نور الاّ اللّه بیند

کسی در کعبه دارد وصل جانان

که کلّی دیده باشد اصل جانان

کسی در کعبه جان پیش بین شد

که چون منصور در عین الیقین شد

کسی در کعبه جانان صفا دید

که بود خویشتن مر مصطفا دید

کسی در کعبه جانان اناالحق

زند کو باز بیند راز مطلق

حرم گاهی است جانت کعبهٔ یار

وصال او در آنجاگه پدیدار

وصال حق در اینجا جوی بیچون

که بنماید محمّد بیچه و چون

ز دید مصطفی در کعبهٔ دل

ترا مقصودکل آید بحاصل

ز دید مصطفی دم زن بعالم

که بنماید ترا سرّ دمادم

ز دید مصطفی بین ذات در خویش

اگر برداری اینجاگاه از پیش

حجاب کفر و زو گردی مسلمان

بآخر باز یابی روی جانان

وصال مصطفی دان ذات مطلق

که میگویم ترا آیات مطلق

یقین کُنْتُ نَبِیّا گر بدانی

بجز احمد دگر چیزی ندانی

یقین ما کان زِبَر خوان تو ز قرآن

که تا باشد ترا این نصّ و برهان

کسی در کعبهٔ جانان قدم زد

که بود خویتشن او بر عدم زد

کسی در کعبهٔ جانان یقین یافت

که بود مصطفی را پیش بین یافت

چو حق با مصطفی اسرار گفته‌ست

نگه میدار آنچه‌ت یار گفته‌ست

منه پای از شریعت دوست بیرون

وگرنه اوفتی در خاک ودر خون

منه پای ا زشریعت دوست بر در

که ناگه اوفتی از خیر در شر

شریعت پیش گیر و بی بلا باش

حقیقت آنگهی عین لقاباش

شریعت پیش گیر و راز دریاب

که از شرع محمّد یابی این باب

دَرِ احمد زن و رَو کن تولّا

که تا اویت رساند سوی الّا

دَرِ احمد زن و وز غم جدا گرد

ز دید مصطفی دید خداگرد

در احمد زن و اسرار او بین

ز دید او یقین انوار او بین

در احمد زن و فارغ نشین تو

ز دید او عیان دیدار بین تو

در احمد زن و زو خواه اینجا

حقیقت تا نماید شاه اینجا

حقیقت بازدان زو در شریعت

که او بنمایدت حق بی طبیعت

باذن او شو اندر ذات بیچون

ز ذات مصطفی حقست بیچون

مشو مجنون و عاقل باش در شرع

که اینجا باز دانی اصل از فرع

یقین گر مصطفی را دوست دانی

از او اسرار ذاتت باز دانی

یقین گر مصطفی جوئی رهِ او

ببوسی خاکِ پاکِ درگهِ او

یقین گر مصطفی بنمایدت دوست

برون آرد ترا چون مغز از پوست