Ghazal No. 30

غزل شمارهٔ 30

Poet: Allama Iqbal

Metre: مفتعلن فاعلن مفتعلن فاعلن (منسرح مطوی مکشوف)

Rhyme: است

Poems with the same metre and rhyme: 9

Poetic form: Ghazal, Qasida, or Qit‘a

English translation: Hadi Husain
Toggle stanza 1
گریهٔ ما بی اثر ناله ما نارساست
1

گریهٔ ما بی اثر ناله ما نارساست

حاصل این سوز و ساز یک دل خونین نواست

Our wailing is without effect, and fruitless are our cries. The gain from all this ardency: A heart whose songs are steeped in blood.

2

در طلبش دل تپید ، دیر و حرم آفرید

ما به تمنای او ، او به تمنای ماست

In fervent quest of Him the heart created temple and Harem. We long for Him: He watches us with unconcern.

3

پردگیان بی حجاب ، من به خودی در شدم

عشق غیورم نگر میل تماشا کراست

The veiled ones have unveiled themselves, while I have gone into my self’s retreat. Look at my self-respecting love. Who is fond of display – say, they or I?

4

مطرب میخانه دوش نکتهٔ دلکش سرود

باده چشیدن خطاست باده کشیدن رواست

The singer at the tavern made a subtle point last night. He said: ‘The tasting of wine is a sin; the drinking of it none.’

5

زندگی رهروان در تگ و تاز است و بس

قافلهٔ موج را جاده و منزلی کجاست

Wayfarers’ life consists in hurrying from place to place. The caravan of waves has no road and no goal.

6

شعلهٔ در گیر زد بر خس و خاشاک من

مرشد رومی که گفت «منزل ما کبریاست»

‘Our goal is God.’ This saying of the guide of Rum was like a flame flung at the straw that is my self.

Zameen

Poems with the Same Metre and Rhyme

سایهٔ دستی اگر ضامن احوال ماست

خاک ره بیکسی‌ست ‌کز سر ما برنخاست

Bedil DehlaviGhazaliyatغزل شمارهٔ 430

یوسف کنعانیم روی چو ماهم گواست

هیچ کس از آفتاب خط و گواهان نخواست

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 462

هر نفس آواز عشق می‌رسد از چپ و راست

ما به فلک می‌رویم عزم تماشا که راست

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 463

نوبت وصل و لقاست نوبت حشر و بقاست

نوبت لطف و عطاست بحر صفا در صفاست

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 464

کالبد ما ز خواب کاهل و مشغول خاست

آنک به رقص آورد کاهل ما را کجاست

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 472

هر نفس آواز عشق می‌رسد از چپ و راست

ما به چمن می‌رویم عزم تماشا که راست

RumiDivan-e ShamsGhazaliyatغزل شمارهٔ 473

سلسلهٔ موی دوست حلقه دام بلاست

هر که در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست

SaadiDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 47

صبر کن ای دل که صبر سیرت اهل صفاست

چارهٔ عشق احتمال شرط محبت وفاست

SaadiDivan-e AshʿarGhazaliyatغزل شمارهٔ 48

یکی از بندگانِ عَمْروِ لَیْث گریخته بود. کسان در عقبش برفتند و باز آوردند. وزیر را با وی غرضی بود و اشارت به کشتن فرمود تا دگر بندگان چنین فعل روا ندارند. بنده پیشِ عمرو سر بر زمین نهاد و گفت:

هر چه رود بر سرم چون تو پسندی رواست

SaadiGolestanباب اول در سیرت پادشاهانحکایت شمارهٔ 23

Sources

Persian text source: Ganjoor