بخش 46 - به مبلغ اسلام در فرنگستان
یورپ میں اسلام کی تبلیغ کرنے والے سے
To a Muslim Missionary in England
Toggle stanza 1زمانه باز برافروخت آتش نمرود
زمانه باز برافروخت آتش نمرود
که آشکار شود جوهر مسلمانی
زمانے نے پھر سے نمرود کی آگ جلائی ہے تاکہ مسلمانی کا جوہر ظاہر ہو ۔
Time has rekindled Nimrod’s fire so that the mettle of Islam may once again be proved.
بیا که پرده ز داغ جگر بر اندازیم
که آفتاب جهانگیر شد ز عریانی
آ کہ جگر کے داغ پر سے پردہ اٹھا دیں ۔ کیونکہ سورج دنیا میں محض اس لیے محیط ہے کہ پردے میں نہیں ہے (اس کی روشنی سارے عالم میں پھیلی ہوئی ہے ہمیں بھی چاہیے کہ ہم تعلیمات اسلامی کو عام کریں ) ۔
Come; let us lift the veil from our heart’s wound, for it is the sun’s nakedness that makes it shine over the world.
هزار نکته زدی پیش دلبران فرنگ
گداختی صنمان را به علم برهانی
تو نے فرنگی محبوبوں کے سامنے ہزاروں نکتے بیان کیے بتوں کو اپنی دلیلوں سے موم کر دیا ۔
You have made many subtle points before the charmers of the West, and melted many idols’ hearts with the heat of your arguments.
خبر ز شهر سلیمی بده حجازی را
شرار شوق فشان در ضمیر تورانی
حجازی کو سلیمیٰ کے شہر کی خبر دے تورانی کے دل میں شوق کا شرر ڈالے ۔
Come, now give some news of the city of Sulayma to the people of Hijaz, and fling a spark into the dead, cold conscience of the people of Turan.
ره عراق و خراسان زن ای مقام شناس
ببزم اعجمیان تازه کن غزل خوانی
اے موقع و محل کو پہچاننے والے، عراق اور خراسان کی راہ اختیار کر (عراق اور خراسان کے راگ الاپ) یعنی عراق اور خراسان کے مسلمانون کو بیدار کر ۔عجمیوں کی محفل میں غزل خوانی کو تازہ کر یعنی عجمیوں کو اسلام کے حقائق سے آگاہ کرو۔
O knower of maqam, strike the note of Iraq and Khurasan; revive the singing of ghazals in the assemblies of the ‘Ajamis.
بسی گذشت که در انتظار زخمه وریست
چه نغمه ها که نه خون شد به ساز افغانی
ایک زمانہ ہو گیا کہ وہ کسی زخمہ ور کے انتظار میں ہے کتنے ہی نغمے تھے جو افغانی ساز میں لہو ہو گئے ۔
It is a long time since the Afghan’s lute awaits the plectrum’s strokes. What melodies have turned to blood, pent up within its breast.
حدیث عشق به اهل هوس چه میگوئی
به چشم مور مکش سرمهٔ سلیمانی
تو اہل ہوس (فرنگیوں ) میں عشق کی بات کیا بیان کر رہا ہے ۔ چیونٹی کی آنکھ میں سلیمانی سرمہ مت ڈال ۔
Why tell Love’s story to a people given to lust? Why put the surma of wise Solomon into ants’ eyes?
زمین
ہم وزن و قافیہ نظمیں
درین حدیقه نهای قدردان حیرانی
به شوخی مژه ترسم ورق بگردانی
بیدل دهلویغزلیاتغزل شمارهٔ 2767
ز بسکهکرد قصور نگاه مژگانی
به خود شناسی ما ختم شد خدا دانی
بیدل دهلویغزلیاتغزل شمارهٔ 2768
ز دستگاه مبر زحمت گرانجانی
مکش روانی از آب گهر به غلتانی
بیدل دهلویغزلیاتغزل شمارهٔ 2770
مباش سایه صفت مردهٔ تن آسانی
دلت فسرده مبادا به خود فرومانی
بیدل دهلویغزلیاتغزل شمارهٔ 2775
نشد حجاب خیالم غبار جسمانی
حباب رانه ز پیراهن است عریانی
بیدل دهلویغزلیاتغزل شمارهٔ 2776
ز دلبری نتوان لاف زد به آسانی
هزار نکته در این کار هست تا دانی
حافظقصایدقصیدهٔ شمارهٔ 2 - قصیدهٔ در مدح قوام الدین محمد صاحب عیار وزیر شاه شجاع
مرا ز منصب تحقیق انبیاست نصیب
چه آب جویم از جوی خشک یونانی؟
رودکیقصاید و قطعاتشمارهٔ 123
تو آسمان منی من زمین به حیرانی
که دم به دم ز دل من چه چیز رویانی
رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 3048
بلندتر شدهست آفتاب انسانی
زهی حلاوت و مستی و عشق و آسانی
رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 3076
هزار جان مقدس فدای سلطانی
که دست کفر برو برنبست پالانی
رومیدیوان شمسغزلیاتغزل شمارهٔ 3092
ماخذ
فارسی متن کا ماخذ: گنجور