بخش 2 - در حقیقت اسلام فرماید

چه فرق‌ست ای پسر از جسم تا جان

چنان دان فرق از اسلام و ایمان

بدان کاسلام باشد حکم ظاهر

بود ایمان نصیب جان طاهر

تو شرح صدر از اسلام می‌دان

که مکتوب است اندر قلب ایمان

مسلمانی به دنیا سود دارد

بود ز دهر هرکه او بهبود دارد

مسلمانی همین قول زبان‌ست

چو گفتی‌، خون و مالت در امان‌ست

ولی در آخرت ایمان‌ست در کار

برو مؤمن شو ای مسلِم دگر بار

اگر با تو کسی بد کرد‌، بد کرد

تو عفوش کن که او بر جان خود کرد

چو همسایه ز تو ایمن شد ای یار

شدی مسلم همین معنی نگه دار

در‌ِ اسلام باشد سوی دنیا

در ایمان بود در کوی عقبی

ورای هر دوان راهی‌ است برتر

بکوش آنجای رس‌، زین هر دو بگذر

به علم ار بگذری از اسلام و ایمان

یقین اندر رسی در مُلک ایقان

یقین گردد تو را سرّ خدایی

نجویی بعد از این‌، از وی جدایی

اگر امروز بشناسی یقینی

یقین می‌دان که فردا هم ببینی

کسی کاینجا نیست از معرفت بار

نبیند اندر آنجا هیچ دیدار

ز تن بگذر‌، برو در عالم جان

که حالی جان رسد آنجا به جانان

تنت آنجا به کلی فقد گردد

بهشت نسیه حالی نقد گردد

بهشتی نه که می‌جویند هر کس

بهشتی کاندرو حق باشد و بس

بهشت عامیان پر نان و آب‌ست

به صورت آدمی لیکن دواب است

که جان آدمی زنده به علم است

کدامین علم انکش بار حلم است

مسلمانی که این ایمان ندارد

تنی دارد ولیکن جان ندارد

کسی کز چشم دل گشته است اعمی

وی از اموات می‌دان نی ز احیا

حیات عاریت را نیست مقدار

حیات اصلی از مردی به دست آر

مرا زین کشف سرّ این بود مقصود

که بنمایم مقام پاک محمود