صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »کنز الحقایق
  3. »بخش 11 - در تحقیق جهاد و معنی آن

بخش 11 - در تحقیق جهاد و معنی آن

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

ز بعد او دگر رکن جهاد است

که صاحب شرع اندر دین نهاد است

22

جهاد تو دو نوع‌ست از ضرورت

که باید کرد در معنی و صورت

33

جهاد صورتی با کافران است

که منکر گشت حق را کافر آنست

44

جهاد معنوی را نیز دریاب

چو دانستی بکن جهدی در این باب

55

چو اماره است نفست کافر است او

ز جمله کافران کافرترست او

66

به حکمت دعوتش کن سوی ایمان

مریدش کن اگر گردد مسلمان

77

که گر از نور ایمان پاک گردد

به معنی برتر از افلاک گردد

88

وگر دانی که نفست سرکش افتاد

یقین خاکت دهد یک روز بر باد

99

بکن با کافر نفست جهادی

که بر کافر نباشد اعتمادی

1010

جهاد نفس کافر را چه مقدار

جهاد کافر نفس است دشوار

1111

اگر با کافران چین و ماچین

در افتی به که با این نفس پرکین

1212

به جان بشنو که از پیغمبر است این

که در محراب گفت و در خوارست این

1313

که فارغ چون شدیم از جنگ اصغر

به پیوندیم زین پس جنگ اکبر

1414

چرا محراب را محراب خوانند

که در وی نیز حرب است ار توانند

1515

جهاد اصغرت با کافران دان

جهاد اکبرت با نفس و شیطان

1616

به علم از نفس شیطان را بگیری

کنی در بند و فرمائی اسیری

1717

یقین در پیش تو زاری کند او

درین ره مر تو را یاری کند او

1818

وگر در قتل نفس خود رسیدی

یقین می‌دان که در معنی شهیدی

1919

جهاد نفس خود معلوم کردی

ز من بشنو جهادی کن به مردی

2020

جهاد صورت و معنی چنین است

مکن شک اندین معنی یقین است

2121

به دانش خشم و شهوت زیر پا کن

نه بهر نفس خود بهر خدا کن

2222

به کلی روی خود سوی خدا آر

جهاد صورت و معنی به جا آر

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

هر آن امری که فرمودت به جای آر

به کعبه روی خود سوی خدا آر

شیخ محمود شبستری»کنز الحقایق»بخش 10 - در تحقیق حج و ارکان آن گوید

اگلی نظم

چنین گفتند دانایان اسرار

که چون حق کرد نور خویش اظهار

شیخ محمود شبستری»کنز الحقایق»بخش 12 - در پیدایش نفس و صفت آن

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور