صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »کنز الحقایق
  3. »بخش 14 - در تحقیق مراتب نفس

بخش 14 - در تحقیق مراتب نفس

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

چو می‌خواهی بدانی نفس و شیطان

تو شیطان کفر نفس خویش می‌دان

22

اگر نفس تو اماره است شیطان

چو لوامه شود گردد مسلمان

33

چو باشد تند اماره است نامش

بود لوامه چون کردند رامش

44

نه آخر مصطفی گفته چنین است

که با هر نفس یک شیطان قرینست

55

مرا هم بود اندر نفس شیطان

ولیکن شد به دست من مسلمان

66

ز تو گر عقل و دانایی پذیرد

کند ترک بدی تقوا بگیرد

77

پس آنکه چون نماند هیچ کاری

بگیرد اندر آن منزل قراری

88

رسد اندر مقام ملهمه نفس

بیابد عقل دور از واهمه نفس

99

در آن منزل که حاصل گشت کامش

به معنی مطمئنه گشت نامش

1010

چو نفست مطمئنه شد به ایمان

بدو پیوند وانگه رو به ایقان

1111

حیاتی باشد آنجا جاودانی

چنین است ای پسر مولود ثانی

1212

رها گردد در ایقان لهو و لعبش

ندای ارجعی آید ز ربش

1313

بدان رای رجوع آن رای روح است

چو دریابی به جان و دل فتوح است

1414

معانی بس عزیز است و رقیق است

تفکر بیشتر کن چون دقیق است

1515

اگر حالی ندانی این معانی

توقف دار هم روزی بدانی

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

مثال این‌ست نیکو فهم آن کن

مدارش سرسری فهمش به جان کن

شیخ محمود شبستری»کنز الحقایق»بخش 13 - در حقیقت نفس گوید

اگلی نظم

تو نفست دل کن و دل را چو جان کن

پس آنگه سوی جانان روان کن

شیخ محمود شبستری»کنز الحقایق»بخش 15 - در حکمت و موعظت

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور