صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »کنز الحقایق
  3. »بخش 25 - در تحقیق رزق

بخش 25 - در تحقیق رزق

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

یقین دان رزق جان از علم و دین است

نباشد جز به سعی انسان یقین است

2

تن از دنیا و رزق او طعام است

دل از عقبی طعام او کلام است

3

به رزق تن شدی عمری گرفتار

چو خواهی عمر رزق جان به دست آر

4

به جان از طالبان علم و دین شو

اگر اینجا نیست سوی شهر چنین شو

5

چنان کاین رزق تن از نان و آبست

حقیقت رزق جان از علم کتابست

6

به حکمت گر بخوانی آن کتابت

یقین آن بس بود روز حسابت

7

و ما من دابه فی الارض گفته است

نه بر من هست رزق فرض گفته‌ست

8

مگر باور نمی‌داری ز حق آن

که می‌سوزی به جان از بهر یک نان

9

مکن از بهر خوردن خلق‌سوزی

که با روز تو خواهد بود روزی

10

مرو چندان به دنبال نواله

طلب آن کن که با تو شد حواله

11

تو را گفته است رزق جان به دست آر

که رزق تن آید به خروار

12

تو را چون پادشا بر خوان نشاند

گرسنه بر در اسیت نماند

13

توکل بر خدا باید همیشه

نه بر تیر و کمان و کار و پیشه

14

به صنعت هر کسی دارد امیدی

نباشد بر خداشان اعتمیدی

15

به خلاقیش جمله خلق دانند

ولی رزاقیش را در گمانند

16

هر آن کس را که باشد عقل داند

چو جانت داد بی روزی نماند

17

چو جانت داد بر تن کرد فیروز

معین کرد زرق تن همان روز

18

به تن می‌خور همیشه آب و نان را

به جان می‌جوی علم خاص جان را

19

چو بشناسی که‌ای و از کجائی

بدانی عاقبت سر خدائی

20

مرا زان شمه معلوم گشته است

سوی الله این دمم مفهوم گشته است

21

به هر جائی که هستم در شب و روز

همی گویم به آه گرم و دلسوز

22

خداوندا دلی بخش این گدا را

که اندر وی نبیند جز خدا را

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

اگر تو خوی خوش داری به هر کار

از آن خویت بهشت آید پدیدار

شیخ محمود شبستری»کنز الحقایق»بخش 24 - در تحقیق بهشت و دوزخ

اگلی نظم

به جان تعظیم امر حق به جا آر

بدل بر خلق شفقت نیز می‌دار

شیخ محمود شبستری»کنز الحقایق»بخش 26 - التعظیم لامر الله و الشفقه علی خلق الله

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور