بخش 18 - قاعده در بیان سیر نزول و مراتب صعود آدمی

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

صداکار: رضا

بدان اوّل که تا چون گشت موجود

کز او انسانِ کامل گشت مولود

در اطوارِ جمادی بود پیدا

پس از روحِ اضافی گشت دانا

پس آنگه جنبشی کرد او ز قدرت

پس از وی شد ز حق صاحب ارادت

به طفلی کرد باز احساسِ عالم

در او بالفعل شد وسواسِ عالم

چو جزویّات شد بر وی مرتّب

به کلّیّات ره برد از مرکّب

غضب شد اندر او پیدا و شهوت

وز ایشان خاست بخل و حرص و نخوت

به فعل آمد صفتهای ذمیمه

بَتر شد از دد و دیو و بَهیمه

تنزّل را بود این نقطه اسفَل

که شد با نقطهٔ وحدت مقابل

شد از افعال، کثرت بی‌نهایت

مقابل گشت از این رو با بدایت

1010

اگر گردد مقیّد اندر این دام

به گمراهی بود کمتر ز اَنعام

1111

و گر نوری رسد از عالمِ جان

ز فیضِ جذبه یا از عکسِ برهان

1212

دلش با نورِ حقّ همراز گردد

از آن راهی که آمد باز گردد

1313

ز جذبه یا ز برهانِ یقینی

رهی یابد به ایمانِ یقینی

1414

کند یک رجعت از سِجّینِ فُجّار

رخ آرد سوی عِلّیینِ اَبرار

1515

به توبه متصّف گردد در آن دَم

شود در اصطفا ز اولادِ آدم

1616

ز افعالِ نکوهیده شود پاک

چو ادریسِ نبی آید بر افلاک

1717

چو یابد از صفاتِ بد نجاتی

شود چون نوح از آن صاحب ثباتی

1818

نماند قدرتِ جزویش در کلّ

خلیل‌آسا شود صاحب توکّل

1919

ارادت با رضای حق شود ضَمّ

رود چون موسی اندر بابِ اعظم

2020

ز علمِ خویشتن یابد رهائی

چو عیسیِ نبی گردد سمائی

2121

دهد یکباره هستی را به تاراج

درآید از پی احمد به معراج

2222

رسد چون نقطهٔ آخر به اوّل

در آنجا نه مَلَک گنجد نه مُرسَل

آڈیو

صداکار منتخب کریں

0:000:00

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور

آڈیو کا ماخذ: گنجور