صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. شیخ محمود شبستری
  2. »گلشن راز
  3. »بخش 63 - اشارت به بت

بخش 63 - اشارت به بت

شاعر: شیخ محمود شبستری

وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

بت ترسا بچه نوری است باهر

که از روی بتان دارد مظاهر

2

کند او جمله دل‌ها را وشاقی

گهی گردد مغنی گاه ساقی

3

زهی مطرب که از یک نغمهٔ خوش

زند در خرمن صد زاهد آتش

4

زهی ساقی که او از یک پیاله

کند بیخود دو صد هفتاد ساله

5

رود در خانقه مست شبانه

کند افسون صوفی را فسانه

6

وگر در مسجد آید در سحرگاه

بنگذارد در او یک مرد آگاه

7

رود در مدرسه چون مست مستور

فقیه از وی شود بیچاره مخمور

8

ز عشقش زاهدان بیچاره گشته

ز خان و مان خود آواره گشته

9

یکی مؤمن دگر را کافر او کرد

همه عالم پر از شور و شر او کرد

10

خرابات از لبش معمور گشته

مساجد از رخش پر نور گشته

11

همه کار من از وی شد میسر

بدو دیدم خلاص از نفس کافر

12

دلم از دانش خود صد حجب داشت

ز عجب و نخوت و تلبیس و پنداشت

13

درآمد از درم آن مه سحرگاه

مرا از خواب غفلت کرد آگاه

14

ز رویش خلوت جان گشت روشن

بدو دیدم که تا خود چیستم من

15

چو کردم در رخ خوبش نگاهی

برآمد از میان جانم آهی

16

مرا گفتا که ای شیاد سالوس

به سر شد عمرت اندر نام و ناموس

17

ببین تا علم و زهد و کبر و پنداشت

تو را ای نارسیده از که واداشت

18

نظر کردن به رویم نیم ساعت

همی‌ارزد هزاران ساله طاعت

19

علی‌الجمله رخ آن عالم‌آرای

مرا با من نمود آن دم سراپای

20

سیه شد روی جانم از خجالت

ز فوت عمر و ایام بطالت

21

چو دید آن ماه کز روی چو خورشید

بریدم من ز جان خویش امید

22

یکی پیمانه پر کرد و به من داد

که از آب وی آتش در من افتاد

23

کنون گفت از می بی‌رنگ و بی‌بوی

نقوش تختهٔ هستی فرو شوی

24

چو آشامیدم آن پیمانه را پاک

در افتادم ز مستی بر سر خاک

25

کنون نه نیستم در خود نه هستم

نه هشیارم نه مخمورم نه مستم

26

گهی چون چشم او دارم سری خوش

گهی چون زلف او باشم مشوش

27

گهی از خوی خود در گلخنم من

گهی از روی او در گلشنم من

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

بود محبوس طفل شیرخواره

به نزد مادر اندر گاهواره

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 62 - تمثیل در اطوار سیر و سلوک

اگلی نظم

از آن گلشن گرفتم شمه‌ای باز

نهادم نام او را گلشن راز

شیخ محمود شبستری»گلشن راز»بخش 64 - خاتمه

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور