صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »طریق التحقیق
  3. »بخش 72 - و الشمس و ضحاها و القمر اذا تلاها

بخش 72 - و الشمس و ضحاها و القمر اذا تلاها

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

ای مسلم‌ترا سحر خیزی

هر سحر چون زخواب برخیزی

22

سر زبالین شرق برداری

دامن وجیب پر ز زرداری

33

پس کنی در جهان زرافشانی

بر فقیر و توانگر افشانی

44

چون زنی بر فلک سراپرده

بندی از نور در هوا پرده

55

در هوا ذره را کنی تعریف

بدن خاک را دهی تشریف

66

چون در آیی به بارگاه حمل

بنمایی هزار گونه عمل

77

پور حسن بر جهان بندی

نقش دیبای گلستان بندی

88

برقع از روی غنچه بگشایی

چهرهٔ یاسمن‌ بیارایی

99

در چمن سبزه تازه روی شود

گلستان پر ز رنگ و بوی شود

1010

قدح لاله پر شراب کنی

عارض ارغوان خضاب کنی

1111

چون‌کنی یک نظر سوی معدن

خاک گردد به گوهر آبستن

1212

در رحم جنبش جنین از توست

ماه را پرتو جبین از توست

1313

تو رسانی همی به هفت اقلیم

از هزاران هزار گونه نعیم

1414

در نظر شاهد ملیح تویی

بر فلک همدم مسیح تویی

1515

یوسف مصر آسمانی‌، تو

کدخدای همه جهانی تو

1616

اینت عزف که صانع عالم

بر وجود تو یاد کرد قسم‌!

1717

مردم چشم عالمی به درست

که جهان سر به سر منیراز توست

1818

با وجود تو ای جهان آرای

از چه رو اندرین سپنج سرای‌،

1919

روز من‌، خسته تیره فام بود

صبح بر چشم من حرام بود

2020

چیست جرمم چه کرده‌ام باری‌؟

که نهی هر دمم زنوخاری

2121

مژهٔ من زموج خون جگر

همچو دامان ابر داری‌تر

2222

چون منی را چنین حزین داری

با غم و غصه همنشین داری

2323

عادت چون تویی چنین باشد

جگرم خون کنی همین باشد

2424

نه‌، خطا گفتم‌، از تو این ناید

چون تو مهری‌، زمهرکین ناید

2525

این همه جور دور گردون است

اوکند اینکه اینچنین دون است

2626

نه منم اینچنین بدین آیین

خسته و مستمند و زار و حزین‌،

2727

عالمی را همه چنین بینی

همه را با عنا قرین بینی

2828

گشته از حادثات دور فلک

سینه‌شان پرزخون زجور فلک

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

ای خطاب تو نیر اعظم

ای خضر کسوف مسیحا دم

سنایی»طریق التحقیق»بخش 71 - خطاب به خورشید

اگلی نظم

در جهان هرکه بینی از که و مه

همه دربند آنکه فردا به

سنایی»طریق التحقیق»بخش 73 - فصل فی ذم الظلم

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور