صفحۂ اولشعرازمرہ جاتلغاتمزید مطالعہہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولشعراتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

اوزاناصنافصداکارانمترجمینزندہ رود اور گنجور

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران
  4. »بخش 5 - در صفت معراجش

بخش 5 - در صفت معراجش

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
11

بر نهاده ز بهر تاج قدم

پای بر فرق عالم و آدم

22

دو جهان پیش همتش به دو جو

سِرّ مازاغ و ماطغی بشنو

33

پای او تاج فرق آدم شد

دست او رکن علم عالم شد

44

بارگیرش سوی ابد معراج

نردبانش سوی ازل منهاج

55

گفت سبحانش الذی اسری

شده زانجا به مقصدِ اقصی

66

در شب از مسجد حرام به کام

رفته و دیده و آمده به مقام

77

بنموده بدو عیان مولی

آیة‌الصغری و آیة‌الکبری

88

یافته جای خواجهٔ عقبی

قبّهٔ قرب و لیلة‌القربی

99

شده از صخره تا سوی رفرف

قاب قوسین لطف کرده به کف

1010

گفته و هم شنیده و آمده باز

هم در آن شب به جایگاه نماز

1111

قامت عرش با همه شرفش

ذره‌ای پیش ذروهٔ شَرفش

1212

برنهاده خدای در معراج

بر سرِ ذاتش از لعمرک تاج

1313

با فترضی دلِ تباه کراست

با لعمرک غم گناه کراست

1414

شده از فرّ او به فضل و نظر

خاک آدم ز آفتابش زر

1515

زاده از یکدگر به علم و به دم

آدم از احمد احمد از آدم

1616

غرض عالم آدم از اوّل

غرض از آدم احمدِ مرسل

1717

از پی او زمانه را پیوند

به سر او خدای را سوگند

1818

درِ او بوده جای روح‌القدس

پای او سجده جای روح‌القدس

1919

گر نه از بهر عِزّ او بودی

دل خاک این کمال ننمودی

2020

خلق او مایه روح حیوان را

خلق او دایه نفس انسان را

2121

کرده ناهید از غمش توبیخ

خوانده تاریخ هیبتش مرّیخ

2222

بوده برجیس چون دبیر او را

چون کمان خم گرفته تیر او را

2323

چشم جمشید مانده در ابروش

قرص خورشید مهرهٔ گیسوش

2424

رنگ رخسارهٔ زحل کامش

نقش پیشانی قمر نامش

2525

شرفِ اهلِ حشر فتراکش

لوح محفوظ ملک ادراکش

2626

بوده در مکتب حکیم و علیم

لوحِ محفوظ بر کنار مقیم

2727

جسم و جان کرده در خزانهٔ راز

پیش محراب ابروانش نماز

2828

نعت رویش ز والضّحی آمد

صفت زلف اذا سجی آمد

2929

بوده مقصود آفرینش او

انبیا را نشان بینش او

3030

یافته بهر پای خواجهٔ دین

زینت شیر چرخ و گاو زمین

3131

پیش از اسلام در بدایت خویش

دیو کُش بوده در ولایت خویش

3232

کرده در کوی عاشقی بر باد

جان و دل را به مهر ایمنه شاد

3333

دولتش چون گذاشت علیا را

راهبر بود مر بُحیرا را

3434

ایمنه غافل از چنان دُرّی

دهر نادیده آن چنان حُرّی

3535

وز حلیمه فطام یافته او

در ممالک نظام یافته او

3636

ورنه نگذاشتیش جستن دین

بردهٔ ایمنه به روح امین

3737

گشته عَمّان ورا عدو در راه

وز بزرگیش ناشده آگاه

3838

قلزم دین نشد به جزر و به مد

دولتی جز به دولت احمد

3939

چون بدین جایگه سفر کرده

خاک آن جای با خود آورده

4040

خورده با آب و پاک بنشسته

زآب گردش چو آسمان شسته

4141

خاک او بوده آب تجریدش

سفرِ دل مقام توحیدش

4242

باد بد قصد جانش ناکرده

آب غربت زبانش ناکرده

4343

خاتم شرع خاتمت در فم

صدق‌الله بنشته بر خاتم

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

زحمت آب و گِل در این عالم

رحمتش نام کرده فضل قِدم

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران»بخش 4 - در ذکر آنکه پیغمبر ما رحمةً للعالمین است

اگلی نظم

از همه انبیا چو بخشش رب

یک تنست و همه‌ست اینت عجب

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران»بخش 6 - ذکر تفضیل پیغمبر ما علیه‌السّلام بر سایر انبیاء

◆

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور