صفحۂ اولشعراءلغاتاوزاناصنافمترجمینصداکارہمارے بارے میںرابطہ
زندہ رود
زندہ رود

زندہ رود: فارسی شاعری کا ایک جاوداں دریا

زندہ رود فارسی شاعری کو اردو اور انگریزی تراجم، آڈیو اور ویڈیو کے ساتھ ایک پرسکون اور مستقل مطالعہ گاہ میں پیش کرنے کی کوشش ہے۔

مزید جانیں ←
YouTubeFacebookInstagramTikTok

مرکزی راستے

صفحۂ اولتلاشہمارے بارے میںرابطہ

مزید مطالعہ

شعراءاوزاناصنافصداکارانمترجمین

لغات

لغاتزندہ رود فارسی لغتزندہ رود عربی لغت

ہر ماہ نئی نظمیں · جاری منصوبہ

© 2026 زندہ رود

  1. سنایی
  2. »حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه
  3. »الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله
  4. »بخش 25 - اندر ترک دنیا و ریاضت نفس گوید

بخش 25 - اندر ترک دنیا و ریاضت نفس گوید

شاعر: سنایی

وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

صنف: مثنوی

Toggle stanza 1
1

ای بلندان به عقل و جان شریف

مکنید آن بلندی را تصحیف

2

در کفایت بلند رای شدید

آن بلندی چرا پلید کنید

3

خویشتن را ندیده‌اید همه

آدم نورسیده‌اید همه

4

همه را در ولایت یزدان

راستی قالبست و معنی جان

5

زین زمین جز کسان آدم را

نردبان نیست بام عالم را

6

مایهٔ کفر و پایهٔ دین است

نردبان پایهٔ خرد این است

7

این هم از فعل تست کاندر تاب

از سرِ آب رفته‌ای به سراب

8

سرِ آبت سراب شد چکنی

عقل و دینت خراب شد چکنی

9

میوهٔ این و آن مچین پیوست

چون درختان میوه‌دارت هست

10

نور خواهی به دست موسی‌وار

دست در گرد جَیْب خویش برآر

11

راه مدین نرفته پیش شُعَیب

چند گردی به گرد پردهٔ غیب

12

تا بُده ساعتی شبانِ رمه

چون برآری عصا به روی همه

13

دل بدان نه که باشد از خانه

پشک تو به ز مشت بیگانه

14

همه نعمت ترا شده حاصل

تو ز اسباب و خان و مان غافل

15

خوانت از هرچه نعمت است پُرست

لیک در دست موش سفره بُرست

16

نبود چون تو ابله هیچ بخیل

کاب لیسی همی تو بر لب نیل

17

زهد اصلی رساندت در وصل

زاهد مشتری ندارد اصل

18

هرچه از سعی طبعی و فلکیست

نیست ملک تو ملکت ملکیست

19

چرخ را فرش او نوردیدست

همچنو کارهاش گردیدست

20

هیزم بیهده مخواه از کس

آتش دل بس است با همه خس

21

دارد از بهر پختگی درویش

هیزم خشک ز آتشِ دل خویش

22

آتش جان تو بدست صواب

شسته‌اند اختران به هفتاد آب

23

جنبش جبر خلق عالم راست

جنبش اختیار آدم راست

◆

اگلی / پچھلی نظم

پچھلی نظم

دنیی ارچه ز حرص دلبر تست

دست زی او مبر که مادرِِ تست

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله»بخش 24 - اندر نقص دنیا گوید

اگلی نظم

تو به قوت خلیفه‌ای به گهر

قوّت خویش را به فعل آور

سنایی»حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه»الباب السّادس فی ذکر نفس الکلّی و احواله»بخش 26 - اندر بیان نسب آدمی من عرف نفسه فقد عرف ربه

ماخذ

فارسی متن کا ماخذ: گنجور